ئایار 25, 2019

تەكنەلۆژیای تافی، خزمەت بە نەشتەرگەری دڵ دەكات

لەسەرەتای دەركەوتنی مۆسیقای (رۆلینگ ستوونز)، بە شۆرشێك لەقۆناغە سەرەتاییەكانی ئەو تیپە مۆسیقییە هەژمار كرا، ئەو پێناسەش لەسەر تەكنەلۆژیای نیشتەگەری دڵ بۆ میك جاگر، هونەرمەندی فەرەنسی و راگەیاندنی ئەو شۆڕشە مۆسیقییەش جێبەجێ دەكرێت، كە ساڵی ٢٠٠٢ خرایەروو.

پرۆفیسۆر ئاڵان كرێبییە، لەلێدوانێكیدا ئاماژەی بەوە كردووە " كەسێك نیم لەهاودارانی ئەو تیپە مۆسیقییە، بەڵام خۆشحاڵم یەكێك لەئەندامانی سوود لەنیشتەگەرییەكە وەربگرێت".
گووتیشی " سوودی ئەو تەكنەلۆژییە گەورەیە بۆ نەخۆشەكان".
كرێبییە، یەكێكە لەنیشتەگەرییە گەورەكانی دڵ و، زۆریش لەكەشوهەوای مۆسیقای رۆكەوە دوورە، بەڵام سیمایەكی دیاریی ئەو بوارەیە.
پرۆفیسۆرە فەرەنسییەكە توانی، پێشكەوتنێكی گەورە لەرێكارەكانی چارەسەری تەسكبوونی دڵ بەدەست بهێنێت، كە یەكێكە لەكێشە هەرە بڵاوەكانی ئەوانەی تەمەنیان ٦٥ ساڵی تێپەراندووە.
زۆر كات چارەسەر كردنی ئەو كێشەیە بەنیشتەگەرییەكی هەستیاری دڵ دەبێت، كە بەشێكی سینگ دەدڕێت و، كاركردنی دڵ لەرێگەی گۆرینی خوولی خوێنەكان بۆ شوێنێكی دیكە ئەنجامدرێت، جگە لەوانەش نەخۆشەكە بەنجێكی رێژەیی لێدەدرێت.
بەڵام تەكنەلۆژییە نوێیەكە كە ئەو كرێبییە دایمەزراندووە، ئاڵۆزی كەمتری تێدایەو، سوودێكی گەورەتریشی بۆ نەخۆشەكان بەدەستهێناوە.
پرۆسەكەش لەرێگەی دڕاندنی بچووكی خوارەوەی زگ لەناوچەی سەرووی كۆئەندامی زاوزێەوە دەبێت، پاشان لەرێگەی دەمارێكی ڕانی نەخۆشەكە قەستەرەی لوولەیی بازنەیی ئاراستەی ناو لەشی نەخۆشەكە دەكرێت.
لەو بۆڕییەی كەئاراستەی نێو لەشی نەخۆشەكە دەكرێت، بالۆنێكی بچووكی تێدایەو، ئاراستەی دڵی نەخۆشەكە دەكرێت، تاوەكو لەپێگەی دیاریی كراو جێگیر بێت، بۆ ئەوەی كاتی گەیشتە شوێنی مەبەست، فووی تێدەكرێت، بۆ ئەوەی شادەمارە تەسكبووەكان و سەمامەكانی دڵ بكرێنەوەو، لەشوێنی كۆنەكانیش سەمامی نوێ دادەنرێنەوە.
لەلایەن خۆیەوە ستیڤان كاد، پزیسكی دڵ لەمۆنبۆڵییە دەڵێت " ئەو تەكنەلۆژییە شۆڕشێكە لەچارەسەر كردنی نەخۆشەكان".
ئەو تەكنەلۆژییە كە بەزمانی ئینگلیزی بە ووشەی (تافر) یاخود تافی كورتكراو بۆ نەخۆش ناسراوە، بۆ ئەوەی بەخێرایی چالاكییەكانی خۆی دوای نیشتەگەری دەست پێبكاتەوە.
ئەو وادەیەش بۆ نەخۆش دیاریی كراوە چەند رۆژێكە، تاوەكو ڕەوشی تەندروستی ئاسایی بێتەوە، ئەمەش بەبەراورد لەگەڵ نیشتەگەرییەكانی پێشووی دڵ، وادەیەكی زۆر كەمن.
ئەنجامی تاقیكردنەوەكانی ئەو تەكنەلۆژییەی نەخۆشی دڵ و سەمامەكانی، بەراورد لەگەڵ نیشتەگەرییەكانی پێشوو، بۆ نەخۆشی تەمەنە بچووكەكان كاریگەری ئەرێنی گەورەی هەبووە.
بەپێی زانیارییەكانی ماڵپەری بیلبۆرد، بۆ هەواڵی ناوداران " جاگر (تەمەن ٧٥ ساڵ)، نیشتەگەری لەو جۆرەی لەیەكێك لەنەخۆشخانەكانی نیویۆرك ئەنجامداوەو، ئێستاش ڕەوشی تەندروستی زۆر باشترە".
یەكەم پرۆسەی نیشتەگەری بەو جۆرەش لەروانی فەرەنسی ساڵی ٢٠٠٢ بەرێوەچوون، كە لەلایەن پرۆفیسۆر كرێبییە ئەنجامدرا، پاشان چەندین پزیشكی لەسەرتاسەری لەسەر ئەو تەكنەلۆژییە راهێنا، بۆ ئەوەی لەنەخۆشخانەكانی خۆیان بەكاری بهێنن.
لەدوای ٢٠٠٩ و ٢٠١٠ تەكنەلۆژیای تافی سەركەوتنێكی گەورەی بەدەستهێناوە، لەو ماوەیەش ٤٠٠ هەزار نەخۆش لە ٦٥ وڵات سوودیان لێوەرگرت.
سەرەتای بەكارهێنانی ئەو تەكنەلۆژییەش تەنها بۆ نەخۆشە سەختەكان بوون، كە ئەستەم بوو نیشتەگەرییان بۆ بكرێت، بەتایبەت بەساڵاچووەكان، بەڵام لەساڵانی كۆتاییدا زۆربەی نەخۆشەكان بەتایبەت ئەوانەی تەمەنیان بچووكە سوودیان لێوەرگرت، بەتایبەت ئەوانەی " مەترسییەكی ناوەندی"یان لەسەر ژیاندا هەبوو.
چاوەڕوان دەكرێت نەخۆشە سوودمەندەكانی ئەو تەكنەلۆژیایە بەشێوەیەكی زیاتر پەرە بستێنێت.
توێژینەوەیەكی نوێ كە لەئاداری رابردوو لەلایەن گۆڤاری " نیو ئینگلند جۆرناڵ ئۆف میدیسن" بڵاوكراوەتەوە، جەخت لەوە دەكاتەوە " تەكنەلۆژیای تافی، ڕەنگە بەئاسانی شوێنی نیشتەگەری كراوەی دڵ بگرێتەوە، هەروەها سەرجەم ئەو نەخۆشانەش بەكاری بهێنن، كە هیچ مەترسییەك رووبەروویان نابێتەوە".
بەهۆی ئەوەی زۆربەی ئەو بەساڵاچووانەی تەمەنیان ٧٥ تێپەر دەكات، بۆ مردن جێدەهێڵدرێن، نەوەك چارەسەر بكرێت، پرۆفیسۆرە فەرەنسییەكە كەوتە ژێر كاریگەری چارەسەر كردنی ئەو نەخۆشانەی لەو تەمەنەدان، لەساڵانی هەشتایەكانیش كۆمەڵێك هەوڵێدا، بەڵام شكستی هێنا.
بۆیە لەدوای ئەو وادەیەش وەك خوویەكی لێهات تاوەكو "چارەسەری نەخۆشەكان بكات".
گووتیشی " ئەو داهێنانە بووەتە هۆی شۆكی هەمووان، كەس لەو باوەڕە نەبووە، سەمامەكان بەبێ دڕینی ناوچەی سینگ ئەنجامبدرێت".
بەڵام سەرەتاییەكانیش بەو شێوەیە ئاسان نەبوو، چونكە هێشتا تەكنەلۆژییاكە نوێیە، نازانرێت، تاچەند خزمەت بە سەمامە دەستكردەكانی نێو شادەماری دڵ دەكەن.

 

ماكوان عيززه‌‌ت - هەولێر

© 2017 Hawler