تشرینی دووەم 14, 2019

هەڵمژینی شەكر، چارەسەرێكی نوێیە بۆ سییەكان

توێژینەوەیەكی نوێ دەریخستووە " هەڵمژینی شەكر، ڕەنگە ببێتە هۆكارێك و رێكارێكی بەسوودو خۆش بۆ چارەسەر كردنی ئاوسانی سییەكان".

زانایان لەكاتی لێكۆڵینەوە لەكاریگەری گلوكۆز بۆ سەر شانە بەرگرییەكانی دەزگاكانی هەناسەكان، ئەو پرسەیان دۆزیوەتەوە.
ئەوەشیان دۆزیوەتەوە " دوورخستنەوەی پرۆتینە هەستیارە داهاتووییەكانی شەكرە، ڕەنگە ئاوسانەكان دابەزێنیت، كە رۆڵێكی سەرەكییان هەیە لەتووند كردنی حەساسەیەت و، ڕەبوو و، وەڵامدانەوەی لەش بە (الگفیلیات).
لێكۆڵینەوەكە روویەكی سەرەنجراكێشتری هەبووە ئەویش " بیروكەی هەڵمژینی شەكر، هانی دەزگا بەرگرییەكانی سییەكان دەكات، بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئاوسانەكان".
لەو بارەیەوە پرۆفیسۆر ئاندرۆ ماكدۆناڵد، گەورە زانایانی زانكۆی مانچستەری بەریتانیا ئاماژەی بەوە داوە " ڕەنگە دەستگردنەوەی گلوكۆز، ببێتە هۆكارێك بۆ زیادبوونی ئاوسان، بۆ چارەسەر كردن لەپێناو پاراستنی بەشێك لەنەخۆشییەكانی سییەكان".
گووتیشی " شتێكی مەنتقیشە پێشنیاری چارەسەری هەڵمژینی كورتخایەنی شەكرە رۆژێك ببێتە چارەسەرێكی گونجاو".
بەڵام گۆڤاری ناچڕاڵ ئیمۆنۆلۆجی Nature Immunology رێكارەكانی چۆنیەتی هەڵمژینی شەكرەكەی روون نەكردۆتەوە.
لەرووی تیۆرییەوە دەكرێت " شەكر وەك تۆز هەڵمژیت"، بەڵام نەك بەرێگای هەڵمژینی وەك هەڵم، چونكە كاتێك گیراوەی شەكرە گەرم دەكرێتەوە، ئاوەكەی دەبێتە دووكەڵ و شەكرەكەش دەتوێتەوە.
سەرەتای توێژینەوەكەش لەسەر میشك تاقیكراوەتەوە، كەتێدا خرۆكەی سپی خوێن تایبەتمەندی كەپێی دەگووترێت (البلاعم)، بەكارهاتووە.
ئەركەكەشی وەك "گیسكی كارەبایی" بۆ دەزگای بەرگری (المناعە)، بووە، كاری لەسەر لابردنی گیاندارە زیندووەكان و، پاشماوە زیانبەخشەكان كردووە.
تیمەكەی مانچستەر تێبینی ئەوەشیان كردووە (البلاعم)، لەسییەكان پێویستی بەئاستێكی سنوورداری سووتەمەنی گلوكۆز هەیە، بۆ ئەوەی بەشێوەیەكی دروست كار بكات.
هاندانی زیاتری شەكر بۆ شانەكان، دەبێتە هۆی ئاوسانی جۆرێكی لەنەخۆشییە درێژخایەنەكانی هەناسەدان وەك " رەبوو"
هەروەها ئاوسانی سییەكان، كاریگەری كوشتاری لەسەر ئاوسانی كرمۆكەی توفەیلی هەیە (لالتهابات الدیدان الگفیلیە)، كەئەمەش گەورەترین كێشەی تەندروستیە لەكیشوەری ئاسیاو ئەفریقا.
بەشێكی دیكەی لێكۆڵینەوەكە هیمای بەوە كردووە " دوورخستنەوەی پێشوازی شەكرە لەسەر بەلاعمی سییەكان، ڕەنگە یارمەتیدەر بێت بۆ سنووردار كردنی ئەو جۆرە نەخۆشییانە".
هەروەها هاندانی شانەكان بەشەكرەی زۆرتر، یارمەتیدە دەزگای بەرگری (مناعە) دەبێت، بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئاوسانی (الشعب الهوائیە)ـی بەرپرسی لەكۆكەو ئاوسانی سییەكان.
پرۆفیسۆر ماكدۆناڵد دەشڵێت " نەخۆشییەكانی دەزگای هەناسەدان، ئازارێكی تووند لەجیهانی دواكەوتوو و پێشكەوتووەكان دروستكردووەو، رۆژانە لەبەریتانیا بەهۆی شاشگەی رەبوو سەدان كەس ڕەوانەی نەخۆشخانەكان دەكرێت، بەڵام نەخۆشییەكانی توفەیلی لەسییەكان، ئەگەری ئەوە هەیە خاوەنەكەی تووشی مردن بكات، بەتایبەت لەزۆربەی ناوچەكانی ئاسیاو ئەفریقا".
باسی لەوەشكرد " لەواقیعدا، بیروكەی هەمواركردنەوەی ئاستەكانی گلوكۆز لەسییەكان، ڕەنگە رۆژێك ببێتە هۆكارێكی یەكلایی كەرەوە بۆ چارەسەر كردنی ئەو حاڵەتانە، بیروكەیەكی زۆر سەیریشە".
پێی وابووە " ئێستا پێویستیان بەلێكۆڵینەوەیە لەكاریگەرییەكانی گلوكۆز لەسەر بەلاعمی سییەكانی مرۆڤەكان".

 

ئەژین عەبدوڵڵا-هەولێر

© 2017 Hawler