تەمموز 23, 2018

لە 18 ساڵەی كۆچی دوایی مێژوونووسەكەی كۆیە (تاهیر ئەحمەد حەوێزی)ـدا

ئەمڕۆ 18 ساڵی تەواو بەسەر كۆچی دوایی مێژوو نووسی شاری كۆیە (تاهیر ئەحمەد حەوێزی) گوزەر دەكات ئەو كەڵە مرۆڤەی جگە لە بواری خوێندنی حوجرە و پەروەردەدا هەموو تەمەنی خۆی بۆ نووسین و ئامادەكردنی كتێب و نامیلكە و یاداشت و بیرەوەرییەكان و نووسین لە گۆڤار و ڕۆژنامەكان تەرخان كرد و تا ئەو ڕۆژەی كۆچی دوایی كرد لەسەر ئەو ڕێبازە نەگۆڕە بەردەوام بوو، بەرهەمە چاپكراوەكانیشی بریتی بوون لە بەرگی یەكەمی مێژووی كۆیە كە دووجار بە چاپی گەیاند یەكەمیان ساڵی 1962 و دووەمیشیان لە ساڵی 2007، هەروەها بەرگی دووەمی هەمان كتێبیشی لە ساڵی 1984 بەچاپ گەیاندو بەرگی یەكەمی كتێبی شەوچەرەی ساڵی 1970 بە چاپ گەیاند و دیوانی ئەختەریشی لە ساڵی 2003 بە چاپ گەیاندن سەرباری هەموو ئەوانەش چەندین دەسنووسی لە دوای كۆچی دوایی مایەوە وەك بەرگی سێیەمی مێژووی كۆیە و بەرگی دووەمی شەوچەرە و وردەكاری زمانی كوردی و جەمیل ئاغای حەوێزی و یارییە فۆلكلۆرییەكانی شاری كۆیە و یاداشتەكانی ڕۆژانی ژیانم و شوێنەوار و ئاسەوارەكانی كۆیە و مێژووی بنەماڵەی كۆیە و بزووتنەوە و نواندن و شانۆگەری لە كۆیە لە سەردەمی كۆن و نوێدا و پەندی پێشینیانی ناوچەی كۆیە و ....تد، بەڵێ مامۆستای قەدر گران ناوی تەواوی تاهیری كوردی ئەحمەد ئاغای سادق ئاغای بەكر ئاغای قاسید حەوێزی یە و سادق ئاغای باپیری برای ئەمین ئاغای (ئەختەر) ی شاعیر بوە، مامۆستا تاهیری كۆچكردوو لە ڕۆژی 1-7-1919 لە گەڕەكی بەفری قەندی شاری كۆیە لە دایك بوە و لە تەمەنی حەوت ساڵی لە حوجرە لای مەلا ئەحمەدی ڕەش خوێندوویەتی و دوای تەواوكردنی خوێندن ماوەیەك لە شارەدێی ماوەت مامۆستا بوە، پاشان گواستراوەتەوە قەڵادزێ و غازی لە سلێمانی لەوێدا درێژەی بە كارەكەیداوە، كۆچكردوو جگە لە بواری پەروەردە و نووسین سیاسەتمەدارێكی بە توانا و چالاك بوە و لە ساڵی 1934 پەیوەندی بە كۆمەڵەی ڕووناكبیری كۆیە كردوە، ئەو كۆمەڵەیەی زادەی بیری ئەو كاتەی كۆیە ساڵح زەكی بەگی ساحێبقڕان و عەبدوڵڵا سامی و زەكی ئەحمەد هەناری بوە و مەلا محەمەد جەلیزادەش سەرۆك و هەڵسووڕێنەری بوە، لە پاڵ ئەوەشداهەوڵی بڵاوكردنەوەی بیروباوەڕی نەتەوەیی و دامەزراندن و بزاڤ و كۆمەڵەی نهێنیان داوە، بۆیە هەر زوو لەلایەن دەستەڵاتدارانی ئەو كات مۆڵەتی كاردنیان لێوەرگیراوەتەوە، پاشانیش لە ساڵی 1939 ئەو بزاڤە ڕژاوەتەوە ناو حزبی هیوا كە مامۆستا ڕەفیق حیلمی سەرۆكایەتی كردوە و دڵداری شاعیریش سكرتێری بوە و مامۆستا تاهیریش ئەندامێكی كارای بوە، هەر لەبەر ئەوەش لە شاری سلێمانی دەكەوێتە ژێر چاودێرییەكی تووندەوە و لە كۆتایی ساڵی 1947 وە بۆ پارێزگای عمارە دوور دەخرێتەوە تا ڕاپەڕینە نیشتمانیەكەی گەلی عێراق لە ساڵی 1948 بە مەرج دەیگەڕێنەوە كوردستان كە لە شوێنێكی دوور و لا تەریك دابنرێت، هەروەها لە ساڵی 1963 بەهۆی هەڵوێستی كوردانە و مەردانەوە بۆ ماوەی 8 مانگ زیندانی كراوە، پاشان ئازاد كراوە، بەڕاستی گەلێك وێستگەی تاڵ لە ژیانی ئەو كەڵە پیاوە هەیە و ناكرێ لەو دەرفەتەدا تیشك بخەینە سەر هەر هەموویان، بۆیە دەڵێین ئەفسووس مامۆستا (تاهیر ئەحمەد حەوێزی) لە ڕۆژی 1-7-2000 بۆ دوا جار چاوە پڕ لە خۆزگەكانی لێكنا و كۆچی دوایی كرد، هەزاران دروود لە گیانی پاكی بێت.  

 

محەمەد سەعید كوردە - هه‌ولێر

© 2017 Hawler

Please publish modules in offcanvas position.