تشرینی یەکەم 16, 2019

باوكی سینەمای كورد لە تەمەنێكی كورتدا زۆرترین بەخششی هەبوو

ئەمڕۆ 35 ساڵی تەواو بەسەر كۆچی دوایی و ماڵئاوایی دەرهێنەر و نووسەر و ئەكتەری سینەمایی كورد و جیهان (یەڵماز گۆنای) باوكی سینەمای كورددا تێدەپەڕێت، بۆیە قسەكردن و یادكردنەوەی گەورە هونەرمەندێكی سینەمایی كوردی وەك (یەڵماز گۆنای) كارێكی گەلێك قورس و پڕ لە ماندووبونە و پێویستی بەوچانێك و هەڵوەستە لەسەر كردنی زۆر هەیە تەنیا بۆ ئەوەی بتوانین شتێك بخەیتە سەر كاغەز كە بەقەد گەورەیی ئەو مەزنە مرۆڤە بێت.


 بەپێی ئەوەی ئەو كەڵە مرۆڤە لە تەمەنێكی یەكجار كوورت و بەرتەسكدا توانیی بەرهەمێكی یەكجار زۆر پێشكەش بكات و ناوی خۆی لە دنیای هونەری سینەمادا بەرز و پیرۆز ڕابگرێ. هەر لەبەر ئەو هۆیانەشەوە بە باوكی سینەمای كورد ناویان بردوە، چونكە چەندین خەڵاتی جیهانی لە بواری سینەما بەدەست هێناوە، كە دیاترینیان خەڵاتی فیستیڤاڵی (كان) ی سینەمایی بووە، ئەو نازناوەش تا ئەندازەیەكی زۆر پڕ بە پێستی خۆی بووە، دیارە ئەو كارەش هەوڵو ماندوو بوونێكی فرەی دەوێ و ئەشق و خۆشەویستیەكی زۆریشی گەرەكە، ئەو كەسایەتیە هونەرییە بەرزەی كە بەهۆی كارە جوان و دانسقەكانیەوە خۆی بە هەموو دنیا ناساند و لە ماوەی 47 ساڵ تەمەن توانی چەندین فیلمی پڕ بەها بەرهەم بێنێ كە دیارترینیان فیلمی (ڕێگا – yol ) بوو، كەم كەس هەیە بەو فیلمە ئاشنا نەبووبێ و تامو چێژی لێ وەرنەگرتبێ، پاشان فیلمی (ئومێد) دێ كە ساڵی 1971 بەرهەم هاتووە و لەلای گۆنای بە یەكەم فیلمی ریالیزمی وڵاتی توركیا دادەنرێت بەو پێیەی فیلمێكی شیعرییە و لاسایی كردنەوەی هۆلیۆد و هیچ وڵاتێكی ئەوروپی نیە و لە هەناوی ژینگەیەكی گوندنشینەوە هەڵقولاوە، ئەمانە و زۆر فیلمی دیكە كە باسكردنیان كاتێكی یەكجار زۆری دەوێ، ئەوەی زۆر بەرچاویشە گونای لە پاڵ كاركردن لە هونەرەكەی دەستی بۆ سیاسەتیش دەبرد، بۆیە زۆربەی كاتەكانی ژیانی لە گرتووخانەكان بوو تا ڕۆژێكیان وەك یاخیەك لە گرتووخانە ڕایكرد و چووە مەنفا و هەر لەوێژدا كۆتایی بە ژیانی هات و نەگەڕایەوە، ئەو كارەش زۆر ئەستەمە بۆ كەسێك بەدەستێك مەشخەڵی هونەر بەرز راِبگرێ و بەدەستەكەی دیكەشی سیاسەت و كاری ڕوو بە ڕوو بوونەوە بكات و بۆ ساتێكیش لەسەر گەیاندنی ئەو پەیامە كۆڵ نەدات، ماوەتەوە بڵێین یەڵماز گۆنای ساڵی 1937 لە گوندی (ئینجە) ی سەر بە ئەدەنە لە دایك بووە و هەر ساڵی 1957 تێكەڵ بە دنیای سینەما و كاری فیلمسازی بووە ئەوەش وەك حەز و ئارەزوو و خولیایەكی شێتانە لەگەڵیدا ژیاوە هەر لەو ڕێگایەوەش پتر لە 17 خەڵاتی گرانبەهای پێ بەخشراوە، ئەو سینەماكارە بەناوبانگە تەمەنێكی یەكجار كوورتی هەبووە، چونكە تەنیا 47 ساڵ ژیاوە و لە 9ی ئەیلوولی ساڵی 1984 بە نەخۆشی شێرپەنجە كۆتایی بە ژیانی هاتووە و بۆ دوا جار كۆچی دوایی كردوە و تەرمەكەشی لە نێو ئاپۆرای جەماوەریدا لە گۆڕستانی (بیرلاشیز) ی پاریسی پایتەختی فەرەنسا بە خاك سپێردراوە.

 

محەمەد سەعید كوردە - هه‌ولێر

© 2017 Hawler