ئایار 25, 2019

لە ساڵوەگەڕی كۆچی دوایی هونەرمەند (ئیبراهیم خەیات)دا

بەوپەڕی خۆشحاڵی و هەستكردن بە بەرپرسیارەتیی مێژوویی بەرانبەر بە هونەرمەندان و هەموو ئەوانەی بە بێ بەرامبەر خزمەتێكی زۆریان پێشكەش بە هونەر و میللەتەكەیان كردوە و هەمیشە لە مەیدانەكەدا بوونی خۆیان سەلماندووە و سەرقافڵە بوونە، ئەمجارەیان لاپەڕەیەكی گەش و پرشنگداری هونەرمەندی كۆچكردوو (ئیبراهیم خەیات) هەڵدەدەینەوە كە بە خۆی و تەواوی خێزانەی لە مەیدانی هونەردا بوونە و هەریەكەیان لەلایەكەوە شوێن پەنجەی خۆیان دیار بووە، بەڵی هونەرمەندی كۆچكردوو ئیبراهیم خەیات ناوی تەواوی ئیبراهیم محەمەد مستەفایە و  ساڵی 1931 لە خێزانێكی هەژار و كەمدەرامەت لە شاری سلێمانی لەدایك بووە و جگە لە كاری هونەری بژێوی ژیانی خۆی بە خەیاتی  دابین كردوە و ساڵی 1956 ژیانی هاوسەری پێك هێناوە و باوكی چوار كوڕ و پێنج كچە و ئەوەی جێی خۆشحاڵیە زۆربەی منداڵەكانی خاوەن بەهرەی گەشی هونەرین وەك (گۆران) كە كەمانچەژەنێكی لێهاتوە، خاتوو (ژیان) یش بەڕاستی ئەكتەرێكی كارامەیە لە نواندنی ڕۆڵە كاریگەر و بەرچاوەكان بە تایبەتی لە تەمسیلیەكانی (ڕەشەی پۆلیس) و (حەسەنە فەندنی) و (گەردەلوول) و چەندین كاری دیكە، ئەویش لەبارەی باوكیەوە دەڵێ: باوكم منداڵی زۆر خۆش دەویست بە تایبەتی ئێمەی دەبردە زۆر شوێن وەك سینەما و شانۆ، بۆیە من لەو ڕێگایەوە حەزم چووە بواری نواندن و توانیم وەك ئەكتەرێك ڕۆڵ ببینم، لەلایەكی دیكە هەردوو خانمی دیكە بە ناوی (جیهان) و (كیژان) خاوەن دەنگ و سەدایەكی خۆش و كاریگەرن، بە تایبەتی خاتوو (كیژان) كە چەند یادگارییەكی خۆی لەگەڵ باوكی دەگێڕێتەوە و دەڵێ: من منداڵ بووم و سەرەتا گۆرانی هیندیم بۆ باوكم گوت كە لە تەلەفزیۆن گوێم لێ ببوو، بەڕاستی باوكە زۆر پشتگیریی منی دەكرد، لەبیرمە ساڵی 2003 من تازە لە پەیمانگەی هونەرە جوانەكان وەرگیرام، هەر لەو ساڵە وادەی ڕووخانی ڕژێمی سەددام هاتە پێشەوە بە گەواهی هەموو لایەك ئەو كات بەغدا بۆنی خوێنی لێدەهات و كەس بە كەس نەبوو كەچی باوكم زۆر بێ باكانە چووە بەغدا و وەك هاندەرێكی دڵسۆز پیانۆیەكی بۆم كڕی، بەڕاستی من لە ناخەوە بەو هەڵوێستەی باوكم جۆرە ئەحساسێكی زۆر خۆشم لا دروست بوو كە باوكێكی دڵسۆز بەو تەمەنەوە بە دەستێكی لەرزۆكەوە هاوكاری من دەكاتن كوڕێكی دیكەی لە دوكانی خەیاتیەكەی باوكی دەڵێ: من زۆر شانازی بە باوكم و پیشەكەیەوە دەكەم، هونەرمەندی كۆچكردوو ( ئیبراهیم خەیات) خاوەن دەنگ و سەدا و ڕیتمێكی زۆر تایبەت بوو لە ئەدا و گۆرانیگوتن و خاوەنی پتر لە 100 گۆرانی بەتامو چێژ بوو وەك (لەژێر ئاسمانی شینا، ئامان لەو قژە زەردە، جەژنی نەورۆز، بۆ ڕەنجەڕۆت كردم، ئیستعماری گەڕ، تۆ جوانتری لە گوڵ، خۆشم ئەوێ وڵاتەكەم، حلیفی بەغدا و سەنج، ست فاتیمە، دڵم هەر ئەو دڵەی جارانە، بەهار و ...تد) بەڵام لە ناوەڕاستی ساڵی هەشتاكان گۆرانی (ئێمە گیانێكین لە دوو جەستەدا) ی لە تەلەفزیۆنی كەركووك تۆمار كرد كە ئاوازی هی خۆیەتی و هۆنراوەكەشی هی (ڕەزا محەمەد)ە، بەڕاستی ئەو گۆرانیە لەو كات دەنگ و سەدایەكی باشی دایەوە لە نێو خەڵكدا و لە ئێستادا ئەو تامو چێژەی جارانی ماوە و هەرگیز كۆن نابێت و خەڵكی لە هەموو كات و ساتێكدا دەیڵێنەوە.
ئەو هونەرمەندە كۆچكردووە هەر لە تەمەنی لاویەوە دەبێتە ئەندام لە تیپی موسیقای مەولەوی و دواتر بۆتە ئەندامی تیپی موسیقای سلێمانی، بەڵێ ئەگەر بە وردی باس لە هەموو ژیانی تایبەتی و هونەری ئەو هونەرمەندە بكەین هەروا بە ئاسانی تەواو نابێ، بۆیە بەو چەند دێرە كۆتایی پێ دەهێنین و دەڵێین ئەفسووس بۆ ئەو هونەرمەندە مەزنە دوای بەسەربردنی ئەو تەمەن دوور و درێژە لە شەوی 3 لەسەر 4 ی مانگی مایسی 2005 چاوە گەش و پڕ لە خۆزگەكانی لێكنا و بۆ دوا جار ماڵئاوایی لێكردین.

 

محەمەد سەعید كوردە - هه‌ولێر

© 2017 Hawler