ئاب 18, 2018

سووده‌كانی كۆمه‌ڵناسی (Benefits of Sociology)

كۆمه‌ڵناسی یه‌كێكه‌ له‌و زانسته‌ كۆمه‌ڵایه‌تییانه‌ی كه‌ زۆرترین سوودی بۆ تێگه‌یشتنی كۆمه‌ڵگا مرۆییه‌كان هه‌یه‌ بۆیه‌ به‌شێك له‌و سوودانه‌ به‌ وردی باس ده‌كه‌ین:

(یه‌كه‌م: كۆمه‌ڵناسی یارمه‌تیمان ده‌دات به‌شێوه‌یه‌كی ڕه‌خنه‌یی خه‌مڵاندنی حه‌قیقه‌تی گشتیی بكه‌ین كه‌ گومانهه‌ڵگره‌. بیركردنه‌وه‌ به‌شێوه‌ی كۆمه‌ڵناسانه‌، له‌ ڕاستیدا ڕه‌نگه‌ ئێمه‌ خه‌یاڵ بكه‌ین كه‌ ئایدیاكان گرێنتی ده‌كرێن كه‌ وانییه‌. باشترین نموونه‌ كه‌ تێبینی كراوه‌، ئه‌و هزره‌ی كه‌ ئێمه‌ تاكی ئازادین، به‌شێوه‌یه‌كی كه‌سیی به‌رپرسیاریین له‌ ژیانماندا. ئه‌و كاته‌ له‌لایه‌ن ئه‌م هزره‌وه‌ ئاراسته‌ ده‌كرێین، ده‌توانین به‌ وریاییه‌وه‌ ستایشی خه‌ڵكه‌ سه‌ركه‌تووه‌كان بكه‌ین وه‌ك كه‌سانی باڵا و سه‌رزه‌نشتی ئه‌وانتر بكه‌ین له‌ ڕێگه‌ی سه‌ركه‌وتنی زیاتر وه‌ك ناكارا و كه‌مییه‌كی كه‌سییانه‌. ئاراسته‌ی كۆمه‌ڵناسانه‌ هانمان ده‌دات بۆ ئه‌وه‌ی پرسیار له‌و بیروبۆچوونانه‌ بگرین كه‌ به‌ ڕاستی حه‌قیقه‌تن و فراوان ناكرێن، بۆچی به‌ به‌رفراوانی ته‌ماشاده‌كرێن؟
دووه‌م: كۆمه‌ڵناسی یارمه‌تیمان ده‌دات ده‌رفه‌ت و به‌ربه‌سته‌كان ببینین له‌ ژیانماندا. بیركردنه‌وه‌ی كۆمه‌ڵناسانه‌ وامان لێده‌كات ئه‌وه‌ ببینین كه‌ له‌ گه‌مه‌ی ژیاندا، قسه‌یه‌كمان هه‌یه‌ كه‌ چۆن یاری به‌ كارته‌كانمان بكه‌ین، به‌ڵام ئه‌وه‌ كۆمه‌ڵگایه‌ كه‌ به‌ده‌سته‌وه‌ ده‌مانگرێت. هه‌روهها، زیاتر له‌باره‌ی گه‌مه‌كه‌وه‌ تێگه‌یشتین، باشترین یاریكه‌ره‌كان ده‌هێڵینه‌وه‌. كۆمه‌ڵناسی یارمه‌تیمان ده‌دات بۆ چێككردنه‌وه‌ی جیهانی ده‌وروبه‌رمان، بۆیه‌ ده‌توانین ئامانجه‌كانم به‌كاریگه‌رییه‌وه‌ درێژه‌ پێبده‌ین.
سێیه‌م: كۆمه‌ڵناسی یارمه‌تیمان ده‌دات له‌ جیهانی فره‌یی كولتوورییدا بژێین. خه‌ڵكی هه‌موو جیهان هه‌وڵی بینینی ڕێگه‌ی ژیانیان ده‌ده‌ن به‌شێوه‌یه‌كی ڕاست، سروشتی و باشتر، به‌ڵام كۆمه‌ڵناسی وامان لێده‌كات‌ بیرێكی ڕه‌خنه‌گرانه‌مان هه‌بێت سه‌باره‌ت به‌ هه‌موو ڕێگه‌كانی ژیان- له‌خۆگری خۆشمان.)
له‌ دنیای مۆدێرندا گومان له‌وه‌دا نییه‌ كه‌ كۆمه‌ڵناسیی هه‌نوكه‌ بۆته‌ بابه‌تێكی باو و گرنگ، چونكه‌ باشترین ئامراز ده‌خاته‌ ڕوو بۆ ئه‌وه‌ی له‌ كۆمه‌ڵگاكه‌مان تێبگه‌ین، یان به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بتوانین به‌شێوه‌یه‌كی عه‌قڵانی له‌ ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تیی و كولتوورییانه‌ی خۆمان ڕه‌فتار بكه‌ین و به‌رده‌وام بین. هه‌روه‌ها كۆمه‌ڵناسیی چه‌ندان میتۆد و ئامرازی گرنگ له‌ به‌رده‌م توێژه‌ر داده‌نێت بۆ ئه‌وه‌ی باشتر و وردتر و ئه‌كادیمتر له‌ كۆمه‌ڵگا و ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی بڕوانێت.
هه‌روه‌ها كۆمه‌ڵناسیی كۆمه‌ڵێك ده‌ستكه‌وتی واقعی و به‌رچاوی له‌ كایه‌ جیاوازه‌كانی كۆمه‌ڵگادا هه‌بووه‌، بۆ نموونه‌ له‌ به‌رفراوانكردنی پانتای مه‌عریفه‌یه‌كی سیسته‌ماتیك له‌باره‌ی ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی و تێكهه‌ڵكێشانی پێكهاته‌یه‌كی عه‌قڵانی و ئه‌زموونی بۆ سیاسه‌تدان و پلاندانان. وێڕای ئه‌وه‌ش گرنگترین سوودی كۆمه‌ڵناسی له‌ دنیای مۆدێرندا ئه‌وه‌یه‌ كه‌ كۆمه‌ڵناسیی له‌ هه‌موو ئه‌و شتانه‌ی كه‌ له‌ ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تیی و كولتووری و ته‌نانه‌ت كۆمه‌ڵگادا ڕووده‌دات له‌ هه‌موو ئاسته‌كان، لێی ده‌كۆڵێته‌وه‌ و شه‌نوكه‌وی ده‌كات، ئه‌ویش به‌ گرتنه‌به‌ری میتۆدی زانستی و عه‌قڵانی و ئه‌كادیمیی له‌ پێناو دووركه‌وتنه‌وه‌ له‌ ده‌مارگیریی له‌ پیاده‌كردنی میتۆده‌ زانستییه‌كان.
هه‌روه‌ها ئه‌نتۆنی گیدنز پێیوایه‌ كۆمه‌ڵناسیی ده‌رفه‌تمان پێده‌دات تاكو به‌ شێوه‌یه‌كی ڕه‌خنه‌گرانه‌ له‌ هه‌موو شته‌كانی ده‌وروبه‌رمان بڕوانین، به‌مانایه‌كی تر، گرنگترین شت له‌ دنیای مۆدێرن هه‌بوونی دیدێكی ڕه‌خنه‌گرانه‌یه‌ بۆ هه‌موو ڕه‌فتار و كرده‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تیی، چونكه‌ مرۆڤ ئه‌و كاته‌ی ڕه‌خنه‌گرانه‌ له‌ ده‌وروبه‌ری ده‌ڕوانێت باشتر ده‌توانێت لێیان تێبگات و ڕه‌هه‌نده‌ نه‌رێنی و ئه‌رێنییه‌كانی به‌ وردی ده‌ستنیشان بكات.
سەرچاوەكان
1. گولد، جولیوس، ویلیام ل. كولب، فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمه‌ مجموعه‌ از مترجمان، انتشارات مازیار، چاپ سوم، تهران، 2013.
2. أوتویت، ویلیام و تام باتامور، فرهنگ علوم اجتماعی قرن بیستم، ترجمه‌ حسن چاوشیان، نشر نی، تهران 2013.
3. انتونی گیدنز، درێمدی انتقادی بر جامعه شناسی، ترجمه‌ لیلا پیروزمند، نشر فردوس، چاپ دوم، 2006.

© 2017 Hawler

Please publish modules in offcanvas position.