ئایار 25, 2019

"ئەوكتێبانەی ژیانیان گۆڕیم"ناونیشانی تازەترین كتێبی دكتۆر فەرهاد پیرباڵە، لە بڵاوكراوەكانی ماڵی وەفایییە لە شاری هەولێر، بە تیراژی 1000 دانە، لە دووتوێی 132 لاپەڕەدا چاپ كراوە، ئەو كتێبانەی باس كراون 47 كتێبن، ناوەرۆكی"ئەو كتێبانەی ژیانیان گۆڕیم" بەم شێوەیە: (كتێبی یووسف و زڵێخا، پۆل ئێلوار، ناسنامەی میلان كۆندێرا، شانۆنامەی سۆزانییە بەڕێزەكە، پرچی ئەو كچە ڕەشماڵی گەرمیان و كوێستانمە، عەقڵ لە مێژوودا، مێژووی ئەدەبی كوردی، ڕۆمانی سوور و ڕەش، كتێبی بۆچوونەكان، نوال السعداوی، ئەندرێ برۆتۆن، چارڵس داروین، كنت شیوعیا، فیۆدۆر داستایۆفسكی، دیكارت، ڕێنسانس، نیكۆس كازانتزاكی، ژاك پریڤێر، شانۆنامەی باوك، دۆستی خاتوو چاترلی، داریووش شایگان، لێكدانەوەی خەون، عەمانوێڵ كانت، لە چاوەڕوانیی گۆدۆ دا، لە خەومای جەمیل صائیب، مرۆڤی تاكڕەهەند، محمد الماغوت، مەسعوود محەمەد، نقد الفكر الدینی، فرێدریك نیتشە، شانۆنامەی هاملێت، زەنگەكان بۆ كێ لێ دەدرێن؟، ماكس بڕوود، فیلیپ ژاكۆتێ، ژۆرژ ساند، مۆریس مەتەرلینگ، شاعیرانی سەرەتای سەدەی بیستەمی كورد، جۆن ڕاوڵس، فیلیپ سووپۆ، شارل تایلۆر، كتێبی ماتیریالیزمی دیالەكتیك، ئینجیل، مەلای جەزیری، فریدریش نیچە، نامە فارسییەكان و ڕۆحی یاساكانی مۆنتسكیۆ، حاجی قادرەكەی مەسعوود محەمەد.) ئینسان بەدیار كتێبەوە باشتر دەتوانێ لە خۆی و ژیان نزیك بكەوێتەوە، لە كاتی خوێندنەوەدا باشتر دەتوانی چێژ و سوود لە ساتەكانی تەنیایی خۆی وەربگرێت، هیچ شتێك بەئەندازەی كتێب لە مێژووی مرۆڤایەتیدا كاریگەری نەبووە. (كتێبی یووسف و زڵێخا ڕێچكەیەك بوون بردمیەوە سەر ڕێگاكانی تر. ژیانی ساكاری ئەوسای گۆڕیم بۆ توانینی داڵغەلێدان و ڕامان و بیركردنەوەیەكی سادە، بەڵام خۆ هیچ نەبێ لە ڕۆتین و دارلاستیك و گەمەی پێخاوسی سەر زبلخانەكان ڕزگاری كردم و گەیاندمیە ئەمڕۆ. ل8) نووسەر لەم كتێبەدا زۆر ورد و پوخت حیكایەتی خۆی و ئەو كتێبانە دەگێڕێتەوە كە كاریگەرییان هەبووە، هەر كتێبێكیش لاپەڕەیەك یان زیاتری لەسەر نووسیوە، جگە لەوەش لەدوو دێڕی كۆتاییدا پوختەی بیری كتێبەكانی خستووەتە ڕوو (داستایۆفسكی، باوەڕت پێ دێنێ كە جەوهەری تاكەكەس لەنێو ئەو پەیوەندییەدا جوان و ڕاستەقینە دەنوێنێ كە لەنێوان تاكەكەس و نەتەوەدا هەیە، نەك لەنێوان تاكەكەس و حیزبدا. ل42)
نووسەر، هونەرمەند، ڕۆژنامەنووس و زانا لە هەموو سەردەمێكدا پێویستە گومان لە ڕاستییەكان و پێوەرەكان بكات، فرانسیس بیكۆن دەڵێت: (خوێندنەوەی كتێب، دەتكا بە مرۆڤێكی كامڵ، نووسینی كتێب وا دەكات ببیە مرۆڤێكی وردبین.)
ئەگەرچی تا هەنووكە خوێندنەوە نەبووەتە كولتوور و پێویستیەكی هەمیشەیی رۆژانە لای ئێمە، بەڵام دەتوانین هەر لە سەرەتاوە خۆمان بەوە ڕابێنین كە لە كاتی خوێندنەوەدا، بە وردی كتێب سەرنج بدەین و لە نووسینەكانی ناو كتێبەكە بكۆڵینەوە، ئەو وەختە هەست بەوە دەكەین، كە ڕۆژ لە دوای ڕۆژ زانیارییەكانمان لە زیادبوون و لێكدانەوە و بیركردنەوەشمان جۆرێكی دیكەیە.
ئەحلام موستەغانمی (1953_ ) ڕۆماننووسی جەزائیری دەبێژێت: (سەركەوتنی كتێب بەهۆی داگیركردنی رەفە و دەلاقەكانی كتێبخانەكان نییە، بەڵكو مانەوەیەتی لە ویژدانی خوێنەرانیدا، چونكە كاریگەریی بەسەریاندا دەبێت.) كتێب ئەوكاتە سەركەوتووە كە خوێنەر بە موڵكی خۆی بزانێت.
خێزان ئەگەر بۆخۆشیان نەخوێندەوار بن، یان حەزیان لە كتێب خوێندنەوەش نەبێت، زۆر پێویستە هیچ نەبێ پەنجا كتێب و پەنجا گۆڤاری هەمەڕەنگ لەناو ماڵەكەیاندا لەبەردەستی منداڵەكاندا هەبێت، بۆ ئەوەی هەر لە تەمەنی زووەوە كەڵكەڵەی خوێندنەوە بكەوێتە سەری بچووكەكان و فێری خوێندنەوە بن. خوێندنەوە ژیانی ساكاری مرۆڤ دەگۆڕێت بۆ ڕامان و بیركردنەوە بۆیە دەڵێم تا مردن خوێندنەوە.
 شێوازی نووسینەكانی، تەكنیكی نووسینەكانی، وشە شێت و وێت و تێكرژاوەكانی، هەمیشە خوێنەر ناچار دەكەن دەمێك سەرسامانە سەیریان بكات.
د. فەرهاد پیرباڵ نووسەر و شاعیری كورد كە بە شاعیرە جەنجاڵییەكەی كوردستان دەناسری و نووسینەكانی ستایلێكی تایبەت بە خۆیان هەیە.
فەرهاد پیرباڵ لە رۆمان و شیعرەكانیدا هەمیشە خوێنەری تووشی شۆك كردووە و ئاشنای فەزایەكی كردوون كە هەرگیز پێشتر ئەزموونیان نەكردووە، وەك لە ناوەكەیەوە دەردەكەوێت، پیرباڵ تیشك دەخاتە سەر ئەو كتێبانەی كە كاریگەرییان لەسەری بەجێ هێشتووە.
لەو كتێبە نوێیەیدا، ئازایانە قسەی كردووە، (باوكم خوێندەواری زۆر خراپ بوو، جارێكیان بەرگی كتێبی قوتابخانەی خۆمم پیشانیدا بەناونیشانی (پەروەردەی ئاینی) لێم پرسی پیرباڵ ئەمە چی نووسراوە؟ زۆر لەناو نیشانەكە وردبوەوە و كەچی وتی نووسراوە پیرداودیاسین.)
هەموو نووسەرێك پێویستە فەلسەفەیەكی تایبەتی خۆی هەبێ، فەرهاد پیرباڵ بەر لە كتێبی "ئەوكتێبانەی ژیانیان گۆڕیم" شەست و پێنج كتێبی دیكەی بڵاو كردووە، بەجۆرێك ژمارەی كتێبەكانی، لە ژمارەی ساڵەكانی تەمەنی زیاترە.
فەرهاد پیرباڵ، نووسەر، لێكۆڵەر و مامۆستای زانكۆ، ساڵی 1961 لە هەولێر لەدایكبووە. لەساڵی 1984 لە زانكۆی سلێمانی خوێندنی تەواو كردووە، هەمان ساڵ چووەتە ریزی یەكێتی نووسەرانی شاخەوە، هەر لەوێ یەكەمین كتێبی چاپ كردووە كە شانۆنامەیەكە بە ناونیشانی "ماڵئاوایی وڵاتەكەم"
لایەنێكی باشی چاپكردنی "ئەوكتێبانەی ژیانیان گۆڕیم" ئەوەیە زۆرینەی ئەزموونی نووسەرت دەخاتە بەردەست. ئیتر تۆ سەرەتا و كۆتایی، هەڵچوون و داكشانت لە بەرچاو دەبێت.
پیرباڵ لەبەر رەتكردنەوەی خزمەتی سەربازی بۆ ڕژێمی بەعس چووەتە ئێران، دوایی چووەتە ئەڵمانیا و ئینجا دانیمارك، پاشان چووەتە فەرەنسا، دوای تەواوكردنی دكتۆراكەی لە زانكۆی سۆربۆن، لە ئۆكتۆبەری 1994 گەڕایەوە كوردستان.

 

سەباح شێخانی - هە‌‌ولێر

© 2017 Hawler