ئازار 22, 2019

تید- هیووز
و. محەمەد سالح سەعید

ئەم خۆشەویست، ئەویش شەیدای
ماچەکانی ئەم،گشت پێشینەکانی ئەوی دەماشییەوە
سبەینێشی
هەر ئەم پێخۆریبوو
کیژەش ئەوی دەگەست،دەکورۆشت،هەڵیدەلووشی
دەیویست لە ناخیدا ڕاکشێت
هەرهەمووی، ئاسوودە، بۆ هەمیشە ببێتە پارچەیەک لەخۆی

*         *       *        

هەناسە بڕکە گچکەکانیان دەیانلەراندەوە
پەردەکان
چاوەکانی گشت بیینراوەکانی دەماشییەوە
وردبوونەوەکانی کچە
دەست و مەچەک و پەلی ئەوی وشکدەکرد
بەهەموو هیزیخۆی بەخۆیەوە دەنووساند
بۆئەوەی هێزێک لێیجییانەکاتەوە
ئالەو چرکە ساتەدا
داهاتووگشتی
وشکهەڵبێت بەبێجووڵە
بکەوێت ولە نێوان هەردوو باڵەکانیدا بێت
لە لێواری ئەوچرکەساتەدا
ڕووەونەبوون، بەرەوگەردوون،یان
یان بەرەو هەرداهاتێک...
*         *       *        *
دەستلەملانی پێوەنووسانێکی وێنابوو
چەسپیو لەمۆخ
زەردەخەنەکانی ژوور، هەڵواسرابوون
لەکۆشکی پەریاندا
کە ئاگایی بەخۆیانەوە هەستناکەن
ئەو زەردە کەنینانەی وەک گازی جاڵجاڵۆکە
خامۆشیدەکات بەبێجووڵە
*             *            *
کە هەرهەست بەبرسێتیبکات !
وتەکانی ئەونێرەکوڕكەیەو
کەنینەکانی کوژەربوون
لێوردبوونەوەکانی فیشەک، خەنجەری تۆڵە
ئاماژەکانی وەک تارمایی ناو کون و کەلەبەرەکانبوون
کەنەهێنییە ترسناکەکانیان لەبنهەنگڵدا دەشاردەوە
چرپەچرپەکانی ئەم، پارێزەری نەهێڵی تۆماریانبوون !
*             *            *
گرۆی کۆتا چنگبوو، بۆ نوقومبوونم
کە دەریا فرێیدان بەرەوکەنارەکان
فێڵی ڕابواردنەکانی کیژۆ،کوڵۆمی جیڕە کردووبوو
ناخی هاتوهاوارەکانیشیان
بەسەر تەختی ژوورەکاندا
وەک گیانەوەرێک کەتەڵەیەکی بزورگ ڕابکێشێت
*             *            *
پەیمانەکانی ئەم،برینداری فاقەلێدراوبوون
پەیمانی کیژۆش،ڕیشەی ناخی دەردەهێنێت
بۆئەوەی بیکاتە سنجاقێکی ڕازاندنەوە
بڕوایی کوڕەش،ژێکانی جەستەی ئەوڕیشەکێشدەکات
بۆئەوەی ناوەخنی قۆزاخەی خۆشەویستیی پێبناسێنێت
وەکئەوەی دیدگەی لەناو فۆرمالیندا بپارێزێت
لەبنی بنەوەی هەشتەرخانە نەهێنییەکەیدا
*             *            *
هاوارەکانیان بە دیوارەکەوە نووسان
خەونی مێشکە سەریان زڕابوون
وەک کاڵەکێکی دوولەت
کەچی خۆشەویستیی هەرلەهەڕەتیدایە
*             *            *
لەم خەوە بزڕکاوەیاندا
هەردووباڵ و ڵاقیان دەگۆڕییەوە
لەخەونیشیاندا مێشکیان
هەریەکە ئەویتری دیلکردبوو!
*             *            *
لەبەیانیشدا
هەریەکەیان
ڕەنگ و ڕووی ئەوییتری وێنادەکرد!
 *             *            *
وەرگێڕی بۆ عەرەبیی : ماجید حەیدەر         

کورتە گوتنێک :

لەبارەی هۆنەری ئینگلیزیی {تید هیووز} ەوە
هۆنەر (سەرگۆن پۆلسن) ی کۆچکردوو گووتوویە : (( لەوەتەی ( لۆردبایرۆن) مەلحەمە بەناوبانگەکەی خۆی – تشید هارۆڵد- ی بڵاوکردووەتەوە هیچ هۆنەرێکی ئینگلیزیتر نەیتوانیوە وەک – هیووز – بەم هێزوبەوهەستە تێپەڕێنە جیهانی وێژە بهەژێنێت !
فازیل سوڵتانیش دەڵێت : (تید هیووز) هۆنەرەیان دڕندە ؟!
یاسین تەها حافزیش بەبێئەوەی خۆی هیچبڵێت،
ئەم کورتە بیرۆکەیەی (تید هیووز)ی وەرگێڕاوە :
 ((دانیشتم، بییرم لەڕەسەنی هەڵبژاردەکانی خۆبکەمەوە، با ئەو بییرانە تێبگەم کەسانیتر گوتوویانە .بەڵام نەبەوەستانەکان یان بە سوڕانەوەکانی کاترینەوە نەوەستاوم)) لەهێڵنجەکانمدا وتووێژ تێدەپەڕێنم . کاتێکیش (شارستانیی) م هەرسکرد، دەستی بەپەنجەم تەقاندو هەناسەبڕکێمکرد ! کاتێکیش گوتم
شێتێتیی !         

دووەمیش هەر شێتێتتیی،لەسەر هەمووشتێکیشەوە شێتێتیی، لەبرینێکەوە هەناوی لەشێوەی خاچێکدا هێنایەدەرەوە ! وەستام،هەوڵمدا شتێکبڵێم . کەچی لەگەڵ زایەبووندا دەستیکردبەقرخاندن . تاوانەکە بەرپابوو .ئەوکاتەی ڕووپۆشیانکرد،
منیش ساردبوومەوە !
               
هیتریش دەڵێت :
((ئەو زمان و بییرڕاودەکات !))
((ئەنتۆنی تویت))یش لەبارەیەوە دەڵێت :
تید هیووز هۆنەرێکە لەسەدەی بیستەوە . ))
ئەوەتە گوتوویە کە هیووز گەورەترین کارتێکەرو قورسترین کاریگەریی لەسەر هۆنراوەی دەمەی شەستەکانی سەدەی بیستەم هەبووە . دەرکەوتنی بڵاوکراوەکەی ساڵی ١٩٥٧ی بەناوی (هەڵۆی ناو گێژەنی باران) بەیەکێک لە کلاسیکییەکانی سەردەم دانرا .هەندێک لە کتێبەکانی لە قوتابخانەکاندا دەخوێندران .دیارە ئەوە چاکترین جۆری پیرۆزکردنی هۆنەرێکە کە هیواخوازیبێت، ئەو کە هێشتا خۆی لەژیاندا مابێت وەهابخوێنرێتەوە !
ئەوەشی کە ڕووپەڕی شیکاری ڕەخنەی فرەی لەسەر پەرشکرایەوە، هەر بەوێنا ئەوەتە – ئەلف . ئەلفاریز نازناوی (هۆنەری یەکەم جێگەباڵا !) ی پێبەخشی .    

ئەو بلیمەتە لەشێوازێکیتردا ناونراوە بە :
((دوا جێگرەوەی مۆرکی زمانیی شکسپییر))ی گەورە !
((ڕۆبەرت ماکرۆم))یش بەوە ناویدەبات کە ((تیدهیووز لەساردبوونەوەی مەرگەوە دەستپێدەکات !))
ڕۆماننووس (جانێت وینتەرسۆن)یش دەڵێت :
((ئیدهیووز)) جارێکیترپەیوەندیی مرۆڤ بە سروشتەوە دەنووسێتەوە))
ئەی منی وەرگێڕی ئەم هۆنراوەیە !
 چۆن وبەچ هۆکارێک ئەم وەرگێڕانە کورتەم تووشهات و لە خوێندنەوە ئاسا ڕوونبیینیەکانمدا – پاشکۆی هەفتانەی ڕۆژنامەی (مەدا) ئەوسۆزەی (تید هیووز) سەرنجیڕاکێشام، هەستمکرد ئەو بە پەیڤ یاریی بە ناخ و سۆزدەکات، کەچی لە دەمارێکیتردا هەست وسۆزی ویستەنیی لە پێزی ووردەخۆراکێکدا، بەبێئەوەی بییەڵێت هەستیپێبکەین وەک چەقالەی برژاوی کاتی بێئیشیمان، خۆشخۆش لە خەونێکدا دەرخواردمانیدەدات،بۆمدەرکەوت لەبوون و نەبووندا، بەببییرو ژییریی        تلوخوێی چێژی خۆشکەرت بۆ دەتاوینیتەوە!

 دیارە هەموو ئەوانە                      
     تێکەڵ بە سۆزی خۆشەویستیی و نرخاندنی ژییانی مرۆڤ، وەک هیواخوازییەکان ئاوێتەی تێکەڵەیەکی هونەریی دادەڕێژێت .
ئەوە ڕشتەی دەقێکی بییانییە.
خۆزگەو هیواخوازییەکانی هەمووشمان بۆ ڕەختەیی، داڕێژراویی سۆزوئەوینیی
هۆنراوەو گورچکپڕیی هۆنەرانی گوردی کوردیمان و نەتەوەیی مرۆبازیی هەڵفڕیو بەرەوڕەسەنایەتیی فریونەخواردووبۆداگیركاریی بییانیی،بە تێزی ئاخ و داخی ئەندێشەباز،کۆڵبەکۆڵی هەگبەی نەریت و کەلەپووری خۆماڵیی نووساو بەگەل و خاکوخۆڵی خۆمانەوە، چێژدار بەزاخاوی ئاسابڕی پێشکەوتەی جیهانگییریی مەستانەو خودی ئاساو تایبەتەی خۆی بپارێزێت و تێکنەدات !

١- ئەو دەڵێت : (قادم) واتە هاتووە لە وەرگێڕانەکەدا
                                م . ص . س 

© 2017 Hawler