تەمموز 14, 2020

سیاسەت بۆتە گەمەی منداڵان

غازی حەسەن

 

دوای راپەڕانین چەمک حزبایەتی لەچوارچێوەی دەسەڵاتی خۆماڵیانەی کوردستاندا گۆڕانی بەسەردا هاتووە، بەڵام لەکردەوەدا گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی و کاریگەر لەشێوازی کاری حزبی نابیندرێت. ئەمە شتێکی باوە، ئەوانەی کاریان کردووە، هەڵەشیان کردووە و بەپرسیاریەتی ژیان و چارەنووسی هاووڵاتیان و وڵاتیشیان لەئەستۆ بووە، بێگومان بەقەد بەرپرسیارەیەتییەکە، کاریان کردووە و رەنگە لەهەندێک بواریشدا بەخواستی خۆیان بووبێت، یان نا، بەقەد چاکەکارییەکانیان خراپەکاریشیان کردبێت. گرینگ لەم قۆناغەدا، کە هەڵکشان و داکشانێکی زۆر روویداوە، خوێندەوەی کێشە و گرفتەکان رەنگە زۆر ئاسانتر بن لەو کاتانەی کەس لەبەر دەستکەوتی کاتی، دەرفەتی لێکدانەوەی نەبووبێت، یان نەپڕژابێتە سەر ئەوەی بیر لەڕوودانی ساتێکی سەختی وەکو ئێستا بکاتەوە.
قەیرانی دارایی روویدا، گلەیی لەحزبی دەسەڵات دەکرێت، رەواشە چونکە دەسەڵات یەکسانە بەگلەیی، کاتێک گیرفانی دەسەڵات پڕبوو، بەشی هەموومانی دەکرد، کەس هێندە بیری لەمەترسی تێربوون نەدەکردەوە، ئەمڕۆ حزبە سیاسییەکان کەوتوونەتە ژێر کاریگەریی دەنگدان و چنینەوەی دەنگ، نەک دارشتنی بەرنامەی رزگاربوون لەقەیران و گرفتەکان، یانداڕشتنی بەرنامەی بەکردەوەی خزمەتگوزاریی و بەرزکردنەوەی ئاستی هوشیاری خەڵک بۆ ئەوەی نەک هەر تەنیا دەنگدەرێکی خورت بێت، بەڵکو خاوەن هەست و مێشکێکی کارا بێت.
دوای داگیرکردنەوەی کەرکووک، هاوکێشەکان گۆڕان، بەرەیەکی هاوپەیمانی بۆ گۆڕینی حکوومەتی هەرێم دروستبووە، ئەوان هێندەی کار لەسەر بەدیهێنانی هیواکان لە بەبەغدایی کردنەوەی کێشەکان دەکەن، هێندە کار لەسەر دروستکردنی هیوا بۆ خەڵک ناکەن. هەموومان دەزانین چ لەدوای ریفراندۆم و چ پێش ریفراندۆمیش و هەتا بۆ مەسەلەی سەربەخۆیش دەبووایە لەگەڵ بەغدا چارەسەری کێشەکان بکرێت. بەغدا لەرێگەی هاوکاری هەرێمایەتی بەپاڵپشتی ئەمەریکا و بەریتانیا ئەوەی پێیان کرا بۆ بچوکردنەوە و لاوازکردن و دروستکردنی وێنایەکی تێکدراوی هەرێمی کوردستان کرد، بەڵام پشتکردنە بەغدا کارێکی دروستە و نە تەسلیمبوونیش بەبەغداش چارەسەری دەردی حزبەکان دەکات.
خەریکە دەردە سیاسییەکە بەئاشکرا لەنێو لایەنە شیعە و سونییەکان دەردەکەوێت، لایەنە کوردییەکان لەناکۆکیی و خۆشکێنی دوازدە سوارەی مەریوانن و کەسیان ناگاتێ. عەبادی پێچەوانەی خواستەکانی ئەمەریکا هاوپەیمانی لەگەڵ حەشد دروستکرد، کەچی لەشەو و رۆژێکدا هەندێکیان لێی تەکانەوە، دوور نییە ئەمە بەئامۆژگاری ئەمەریکییەکان بێت، سونەکانیش بەسەر چەند بەرەیەکی جودای (سیاسی، پاشخان بەعسی، رارا) دابەشبوون، بەڵام هەموویان بۆ کەمکردنەوەی بەهاو پێگەی هەرێمی کوردستان و دابەشکردن و لاوازکردنی رۆڵی کورد تەبان.
لەکوردستاندا سیاسەت وەکو گەمەی منداڵان دێتە بەرچاو. یەکگرتوو یەک مانگ پێش هەڵبژاردن لەحکوومەت دەکشێتەوە، گۆڕان و کۆمەڵ درێژە بەسیاسەتی ترشاندنی سیاسەت دەدەن، دکتۆر بەرهەم دەیەوێت خواستەکانی، کە لەنێو یەکێتی بەدەست نەهاتن، لەدەرەوەی یەکێتی بەدەستیان بهێنێت، یەکێتی لەنێو ماڵی داڕماوی خۆیدا، گرەو لەسەر ماڵی تێکدراوی کورد دەکات.
سیاسەت وەکو گەمەی منداڵان وایە، نەحکوومەت دەتوانێت لەهەفتەیەک کۆتایی بەهەموو کێشە دارایی و سیاسییەکان بهێنێت، نەلایەنەکانیش دەیانەوێت هەڵبژاردانێک بکەن، کە ببێتە حاکم بەسەر کێشەکانەوە. هەندێک لایەن دەڵێن ئێمە لەبەر خاتری ئەندام و لایەنگرەکانی حزبەکەی خۆمان لەدەرەوەی دەسەڵات کاردەکەین، ئەی ئەو لایەنانە ناپرسن بۆ دەبێت خەڵکی کوردستان باجی کەمایەتییەکی حزبی بدات؟ ئایا ئەو لایەنانە گرەویان تەنیا لەسەر گروپێک و چەند سەد هەزار دەنگدەرێکی خۆیانە و بەس، هیچ رێوشوێن وچارەسەر و بەرنامەیەکیان بۆ خواست و ویستی گشتی خەڵکی کورستان نییە؟ توو خوای خۆتان، ئەمە رێک لەگەمەی منداڵان ناچێت!!. لەڕاستیدا بەرێگەی دروست بیرکردنەوە لەئەوپەڕی لاوازی دایە، بۆیەشە ئاساییە سیاسەت بەم دەردە قورسە ببردرێت و ئەمجۆرە هەڵسوکەوت و کردەوە نەگونجاوانەش لەسیاسەتدا راپەڕێندرێت.
گرینگ دەبێت حکوومەت هەتا دوانەفەس، حکوومەتایەتی خۆی بکات. حزبەکانیش با تاکو دوا دەرفەت حزبایەتی خۆیان بکەن. خەڵکیش تاکو دوا سات با هەر باجی حزب حزبانێیەکی خراپی تەپێنداروی سڕکەر بدات، بەڵام بەردەوام بوون لەسیاسەتی منداڵانە، کاریگەری خراپتر دروست دەکات، ناڕەوایە کار و کاردانەوەی دەروونی لایەنەکان لەهەمبەر پرسە چارەنووسازە گرینگەکان بەسەر هاووڵاتیاندا بگشتێندرێت. هەزار رەحمەت لەوەی گوتیەتی سیاسەت گەمەی منداڵان.

 

© 2017 Hawler