تشرینی دووەم 27, 2020

كچی بەهێز، خانمی سەركەوتووی لێ دەردەچێت

نەسرین حەسەن

 

بە منداڵی زۆر حەزم لە قوتابخانە بوو، تەنانەت هەندێ‌ جار كتێبەكانم لەگەڵ خۆم دەنواند، هەندێ‌ جاریش گوێم لەو قسانە دەبوو كە دەیانگوت، كچ خوێندنی بۆ چییە،با لە ماڵەوە فێری ئیشێك بێت، كچ ماڵی خەڵكە و هەر مێردی دەكات و دەڕوات،بەڵام باوكم بەردەوام دەیگوت،" كچ بە خوێندن بەهێز و سەركەوتوو دەبێت".

بابەتی سەركەوتنی مرۆڤ پەیوەستە بەو هوشیارییەی كە لە تاكی كۆمەڵگەدا دروست دەبێت، هوشیاری لە بنچینەدا هوشیاری كۆمەڵایەتییە و لە كولتور و داب و نەریتەكانەوە سەرچاوە دەگرێت، بۆیە مرۆڤ وا بە ئاسانی ناتوانێ‌ دەستبەرداری بێت لە بەر ئەوەی هوشیاری ئاوێنەی رەنگ و رووداوەكانی ژیانی كۆمەڵایەتییە،هەر بۆیە بۆ ئافرەتێك كە لە كۆمەڵگەیەكدا دەژیت كە بە پلە دوو سەیر دەكرێت و جیاوازی لەگەڵ رەگەزی بەرامبەری پێدەكرێت، ئەستەمە پێچەوانەی ئەو نەریتانە هەنگاو بنێت و ململانێ‌ بۆ ئامانجەكانی بكات، ژیانیش بە بێ‌ ململانێ‌ گەشەی داهێنان و بەرەوپێشچوون و رێبەرایەتی كردن سنوور دار دەكات و لە شوێنێك دەیوەستێنێت،لەو كۆمەڵگەیەدا زۆربەی ئافرەتان وا بیردەكەونە كە سەركەوتن لە رەوشی ململانێ‌ دا دەرەنجامی نەخوازراویان بۆ دروست دەكات و بە ناوزڕاندن كەسایەتیان دەخرێتە ژێر پرسیارەوە و بەم شێوەیەش لە بەهای ژن بوونیان كەم دەكرێتەوە، بەڵام بە پێچەوانەوە ململانێ‌ بۆ سەركەوتن لە لای پیاوان بەشێكە لە رۆل و پیشەی پیاوانەیان، هەروەها لەو كۆمەڵگەیەدا هەستی بڕوابەخۆبوون چەمكێكی ترە كە پەیوەندی راستەوخۆی بە بواری سەركەوتنی مرۆڤەوە هەیە كە لە نێو ئافرەت و پیاو دا دوو ئاراستەی جیاواز ی هەیە، پیاو هەستی بڕوابەخۆبوونی لە ئافرەت زیاترە و لە ژێر كاریگەری هەڵسەنگاندن و بۆچوونی دەوروبەریدا نییە، بەڵام بە پێچەوانە هەستی بڕوا بەخۆ بوون ئەو كاتەی لای ئافرەت بەرز دەبێتەوە كە كەسانی دەورووبەر بۆچوون و روانینێكی پۆزەتیڤیان بەرامبەری هەبێت و بە روانینە نیگەتیڤەكان ئەو هەستە كەم دەبێتەوە.

 ئایان پرێسلی" ئەندامی ئەنجوومەنی یاسادانانی شاری بۆستن لە ئەمەریكا دەڵی: زۆر گرنگە پێش ئەوەی بیر بكەینەوە كە چۆن خانمان دەبنە كەسێكی سەركەوتوو، بێین و بە تێر و تەسەلی قۆناغەكانی ژیانی كچانمان شی بكەینەوە و بە تەواوی شارەزای ئەو قۆناغە راگوازییە بین كە كچ تێیدا پەروەردە دەبێت، چونكە كچانی شەكەت و تێكشكاو خانمی تێكشكاویان لێ‌ دەردەچێت". بۆیە پێویستە كچانی بەهێز پەروەردە بكەین تا خانمی سەركەوتویان لێ‌ دەربچێت، ئەمەش مانای هوشیاری و پێشكەوتنی كۆمەڵگەیە.

© 2017 Hawler