ئەم پەڕەیە چاپ بکە

كچم، قاپەكان بشۆ

نەسرین حەسەن

 

كچم، قاپەكان بشۆ، كچم قاپەكانت نەشوشت؟، كچم قاپەكان!، ئەمە گفتوگۆی دایكێكە لەگەڵ كچەكەی كە رۆژانە چەندین جار بۆ پرۆپاگەندەی كاڵایەك لە كەناڵەكانی راگەیاندن گوێبیستی دەبین، گفتوگۆیەكی راستەقینەی رۆژانەی نێوان دایك و كچ و هۆكارێك لەپەیوەندی نێوانیان .
بوون بە دایك، یان دایكایەتی، دوو وشە، كە بە رواڵەت یەك مانا دەبەخشن، بەڵام لە ناوەڕۆكدا دوو واتای جیاوازیان هەیە، زۆربەی ئافرەتان دەبن بە دایك، بەڵام لەوانەیە نەتوانن رۆڵی دایكایەتی بە باشی ببینن، بە تایبەتی لە پەیوەندیان لەگەڵ كچەكانیان، پەیوەندی كچ لە گەڵ دایكیدا، كاریگەرترین پەیوەندییە كە كاردانەوەكانی كاریگەری راستەوخۆیان لە ژیانیدا هەیە بە تایبەتی لە ژیانی هاوسەریەتیدا. بە پێی توێژینەوەكان، زۆربەی ئەو كێشانەی كچان لە ژیانیاندا تاقی دەكەنەوە پەیوەندی بە شێوازی مامەڵە كردنی ئەندامانی خێزانە لەگەڵیاندا بە تایبەتی دایك و گرنگترین خاڵێ ناكۆكی ئەوەیە كە هەر كەسە خاوەنی كەسایەتییەكی جیاوازە و لە یەكتر تێناگەن، ئەمەش دەبێتە هۆكاری دروستبوونی كێشە لە نیوانیاندا. دایكایەتی واتای ئەوەیە كە دایكان كەسایەتی خۆیان و كچەكەیان بناسن و بیریكی كراوەیان هەبێت بۆ چونیەتی مامەڵە كردن لەگەڵیاندا و لە تێروانینی ئەوانەوە لە ژیان بڕوانن، شێوازی هەڵسووكەوتی دایك بە شێوازێك بێت كە كچەكەی هەست بە ئارامی بكات، نهێنی پارێزی كچەكەی بێت، رەخنەكانی دروستكەر بن، نەك رووخێنەر. بەشێك لە كاتەكانی رۆژانەی بۆ كچەكەی تەرخان بكات و گوێی لێ بگرێت، بیر لە پەیوەندییەكی دۆستانە لەگەڵ كچەكەی بكاتەوە و هەوڵی كۆنترۆڵكردنی ژیانی نەدات، هەندێك جار زەردەخەنەیەك، باوەشێكی گەرمی دایكانە كاریگەییەكانی لە سەدان وشەی بریقەدار و رازاوە زیاترە، با كچەكەی هەست بكات كە لای دایكی بایەخی هەیە و رێزی لێ دەگیرێت و جێگەی متمانەیەتی، با چیرۆكی ژیانی دایك ببێتە ئەزمونێك بۆ بەرەوپێشچوونی ژیانی كچەكەی،پێویستە شێوازی بیركردنەوەی دایك لەگەڵ گۆرانكارییەكانی ژیاندا بگۆردرێت و پاڵپشتی كچەكەی بكات بۆ ئەوەی بە تێروانینیكی گەشبینانە بۆ ژیانی داهاتووی هەوڵ بدات و سەركەوتوو بێت .
پەندێكی پێشینیان هەیە دەڵی،" دایك ببینە و كچ بخوازە"، بە مەرجێك دایك رۆڵی دایكایەتی بە باشی ببینێت، ئەگینا لەوانەیە لە سەر قاپ شوشتن كێشەیەكی گەورە دروست بێت .