ئاب 03, 2020

كاریگەری كۆرونا لەسەر كەرتی گەشتیاری

بەهزاد حلمی ئاكرەیی

 

(ژیانمان ناگەرێتەوە وەكو پێشوو) رستەیەكە زۆر جار دووبارە دەبێتەوە لە گفت و گۆی رۆژانە لە دووای پەیدابوونی پەتای كۆرۆنا.
تەنانەت چەند بیردۆزەیەك هەیە دەربارەی كاریگەری بڵاوبوونەوەی خێرای ڤایرۆسی كۆرۆنا لەسەر كەرتی خزمەتگوزاری گەشتیاری كە زۆریان بەشێوەیەكی نەرێنی باس دەكەن بەڵكوو هەندێكیان باسی ئەوە دەكەن كە ئەگەر بارودۆخەكە بەم شێوەی ئێستا بەردەوام بێت ئەوا كەرتی گەشتیاری بەشێكی زۆری لەناو دەچێت ئەمەش بەهۆی نەهاتنی گەشتیار و نەبوونی داهاتی گەشتیاری كە رۆلێكی باشی هەبوو لە دروستكردنی جوولەی گەشتیاری.
هەروەك روون و ئاشكرایە كە كەرتی گەشتیاری لە ساڵی 2019 لەسەر ئاستی جیهان فراوانیەك و پێشكەوتنێكی زۆری بە خۆوە بینی وە ژمارەی گەشتیاران بە پێ ئاماری رێكخراوی گەشتیاری جیهانی گەیشتە نزیكەی (1.3) ملیار گەشتیار. بەڵام بەداخەوە شارەزایان پێیان وایە ئەم ژمارەیە بۆ نزمترین ئاست دادەبەزیت لە ساڵی 2020 ئەمەش بەهۆی بڵاوبوونەوی خێرای ڤایرۆسی كۆرۆنا لەسەر ئاستی هەموو جیهان.
لە هەرێمی كوردستان بارودۆخی گەشتیاری سەقامگیر بوو تا رادەیەك تا سەرەتای مانگی مارس/ ئادار 2020ی رابردوو واتە پێش داخستنی سنوور و داخستنی فرۆكەخانە و راگرتنی هاتووچۆی نێوان پارێزگاكان كە هەموو ئەم بڕیارانە دران لە پێناو بەرژەوەندی هاووڵاتی و بۆ پاراستنی و سەلامەتی لە ڤایرۆسی كۆرۆنا-Covied19 وە ئەمە بووە هۆی راگرتنی جوولەی گەشتیاری. ئەم رێكارە تەندروستی و كارگێریانە كاریگەری هەبوو لەسەر كەرتی گەشتیاری بە تایبەتی لە رووی دارایی كە ئەمەش وای كرد داهاتی گەشتیاری بگاتە نزمترین ئاست بە بەراوورد لەگەڵ ئەم دە ساڵەی رابردوو لە هەرێمی كوردستان وە لە هەندێ حالەت گەیشتە رێژەی سفر.
لە لایەكی ترەوە نەهاتنی گەشتیار هاندەرەوە بۆ ئەوەی حكوومەت سوود لەم دەرفەتە وەربگریت وە كار لەسەر ئەم چەند خاڵانەی خوارەوە بكات لە وانە:
1.هاندانی سەرمایە داران و ئاسانكاری كردن بۆیان بۆ ئەوەی پڕۆژەی گەشتیاری ئەنجام بدەن لەو شوێنانە كە شوێنی گەشتیاری گرنگن.
2. بایەخ دان بە دروست كردنی پڕۆژەی گەشتیاری گرنگ و تایبەت چونكە چۆلی شوێنە گەشتیارییەكان خالێكی باشە بۆ ئەوەی بتوانرێت لە ماوەیەكی كوورت پرۆژە گەشتیارییەكان ئەنجام بدرێت.
3.چاككردنەوە و صیانە كردنی هەندێ شوێنی گەشتیاری دێرین و مێژوویی تا سوودیان لێ وەربگیرێت لە حالەتی ئاسایی بوونەوەی بارودۆخەكە.
4.بایەخ دان بە گەشت و گوزاری ئەلكترۆنی وە كاری جدی لەسەر بكات، چونكە لە حاڵەتی ئاسایی بوونەوەی بارودۆخەكەش دەتوانرێت سوودێكی یەكجار زۆر لی وەربگرێت لە زۆر لایەن لەوانە لە لایەنی (حجوزات).
5.دانانی پلانێكی تۆكمە بۆ باردۆخی گەشتیاری لە دوای نەمانی ڤایرۆسی كۆرۆنا،كە پێویستە هەوڵ بدرێت لە ماوەیەكی زۆر كورتدا زۆرترین رێژەی گەشتیار رابكێشرێت بۆ هەرێمی كوردستان، كە ئەمەش بێ گومان گرنگی خۆی دەبێت لە رووی ئابووری یەوە وە ئامرازێكە بۆ كەم كردنەوەی ئاسەوارەكانی قەیرانی دارایی كە بەرۆكی هەرێمی كوردستانی گرتووە.
6. دڵنیایی دان بە هەموو دام دەزگا گەشتیارییەكان وەك هۆتێل و مۆتێل و كۆمپانیا گەشتیاری و نووسینگە و كۆمپانیا فرۆكەوانیەكان و كار كردن لەگەلێان و ئاسانكاری كردن و لێخۆشبوون لێیان لە باج بۆ ئەوەی كۆمپانیاكان ئیفلیج نەبن.
7. دانانی بەرنامەی گەشتیاری لەسەرەتا لەسەر ئاستی (گەشت و گوزاری ناوەخۆ)ی بۆ هاتنی گەشتیاران بۆ سەردانی ناوچە گەشتیارییەكان بە نرخێكی كەم و گونجاو بۆ پاڵپشتی گەشت و گوزاری ناوەخۆیی كە جێگرەوە بێت لەم قۆناغە لە راگرتنی گەشتی نێودەوڵەتی بەڵام بە مەرجی رێكای تەندروستی.

© 2017 Hawler