کانونی دووەم 29, 2020

خۆپیشاندەران، سكاڵای نا دادپەروەری دەكەن

عەبدولقەهار هەولێری

 

ئەگەری زۆر هەبوو سەردەمی تاریكی عێراق لە دوای 2003 ەوە كۆتایی پێ بێت بەتایبەتی ئەوانەی بەشداریان لە پێكهێنانی ئەنجومەنی حوكم كرد هەموویان لە حیزبو كەسایەتی دژ بە رژێمی سەدام بوون. هاوكات زۆربەشیان بەشێكی ژیانیان لە ئەوروپا بەسەر بردبوو، واتە تێكەڵی حوكمرانی و ژیانی مەدەنی ببورن. بەو مانایە ئاواتی خەلك زۆر بوو، كە ئەوانە تەجروبەی دیموكراسی رۆژئاوا بگوازنەوە عێراق، و ئەو تایبەتمەندیانەی هاوڵاتیان هەیان بوو لە ئەوروپا هاولاتیانی عێراقیش بۆیان دەستەبەر بكرێ و یاساودادپەروەری و دیموكراسیەت پەیرەو بكرێ. بەڵام وەك نوسەر جەختی لەسەر دەكاتەوە ئەو خەونانە تەواو پێچەوانە دەرچوون، چونكە عێراق بە دۆخێكدا گوزەری كرد، كە تاریكترین سەردەمی، ئەو سەردەمە بوو كە بەناوی دیموكراسیەت حوكمرانی كرا. هەر لەبەر ئەو هۆكارەشە ئەمرۆ هەموو چین و توێژەكان بە خۆپیشاندان و نارەزایەتی رژاونەتە سەر شەقام. هاوكات ئەو رووداوە جەرگ هەژێنانەی زۆربەی وڵاتانی عەرەبی لە ساڵی 2011 ەوە بەخۆیانەوە بینیوە، وەك تسۆنامیەك وایە، ئەو گەلانە لە خۆشییان نەرژاونەتە سەر شەقام، بەڵكو لەبەر بێ كاری و پەراوێز خستنیان ئۆقەرەیان لێ بڕاوە. بۆیە هیچیان لەبەردەم نەماوە جگە لەوەی برژێنە سەر شەقام دەنگ هەڵبڕن لەبەرامبەر بێ دادی حوكمرانەكانیان. زۆربەی خۆپیشاندەرانیش لە توێژی گەنجانن چونكە گەورەترین زەرەرمەند هەر گەنجانن كە بەردەوام سكاڵای ناداد پەروەری دەكەن. گەلانی عەرەبی لەسایەی حوكمرانیەتی خراپی دەسەڵاتداران دووچاری هەژاری بوونەتەوەو خۆیان لە زێدی خۆیان بە غەریب و نامۆ دێتە پێش چاو وەك ئەوەی ئەم خاكە خاكی ئەوان نەبێت و خاكی توێژێكی دەسەڵاتدار بێت و ئەوانیش مافی ژیانیان تێدا نەبێت. شۆرشی گەلانی عێراق و لوبنان هەموو چەمك و پێوەرەكانی گۆڕیوە، بە جۆرێك جەماوەر بە جارێك رووبەرووی دژی و جەردەیی وگەندەڵی و بێ دادی وەستاوەتەوە. دۆخەكە بە جۆرێكە ئێستا عەرشی گەندەڵكاران هاتۆتە لەرزین. داخوازی خۆپیشاندەران لە عێراق و لوبنان یەك داخوازی هاوبەشە ئەویش ژیانێكی سەربەرزانە لە كۆمەلگەیەكی دادپەروەردا. ئیدی چیتر قبوڵناكرێ دزو گەندەڵكاران حوكمرانیەتی بگرنە ئەستۆی خۆیانەوە. ئەم خۆپیشاندانانەی ئەمجارە بەوانی تر ناچێت تەنانەت نە لە كۆن و نە لە نوێدا وێنەی لەو شێوەیە بەدی نەكراوە.

© 2017 Hawler