حوزەیران 01, 2020

زۆرترین بینراو بۆچوون

Error: No articles to display

بە ئاگاهاتنەوە لە ڕابوونی سووریا

عەبدولقەهار هەولێری

ئەگەر دیموكراسیەت بریتی بێت لە دەنگی زۆرینە و سندوقەكانی دەنگدانیش پێوەری ئەو گریمانەیە بن" ئەی باشە لە حاڵەتی ساختەی ئەمانە چی دەبێتە ئەلتەرناتیف.؟!
كەواتە ئەوەی دەمانەوێ جەختی لەسەر بكەینەوە خستنە ڕووی ئەو ڕاستیەیە كە ئەم جۆرە تێگەیشتنە تەنها ڕۆژهەڵاتی پێ گۆش كراوە، ئەگەر نا" ئەوەتا وڵاتانی ڕۆژئاوا بە ئەمریكاوەش شتێكیان هەیە بەناوی سیستەم و هەر لەسەر بنەمای ئەو سیستەمەش كە سندوقەكانی دەنگدان دەبنە پێوەر" واتە هاوكێشەكە بە پێچەوانەی تێگەیشتنی تەقلیدی ئێمەمانانە. كەواتە دیموكراسییەت تەنها ئەوە نییە كە سندوقەكان حوكم بدەن" یان دیموكراسیەت وەك بەهاو ئامرازێك بۆ حوكم كردن لە ڕۆژهەڵاتش بۆتە شتێكی پیرۆز و تەفسیری تر قبوڵ ناكات، ئەم جۆرە تێگەیشتنە لەنگە، نمونە هەڵبژاردنەكانی ئەمریكا دەهێنینەوە كاتێك دیموكراتەكان یان كۆماریەكان، سەركەوتن بە دەست دەهێنن، ئەوە هیچ كام لەو لایەنە براوانە نابنە سوپەرمان و گۆڕانكاری ڕیشەیی بكەن و ئاسەواری ئەوی دیكە بسڕنەوە، چونكە ئەمریكا وڵاتێكی دامەزراوەییە، واتە ئەوەی لە سندوقەكانی دەنگدان دەیباتەوە، تەنها جلەوی ڕێگاكە دەگرێتە بەر، تاوەكو شكۆ و بەرژەوەندییە باڵاكان بەكەمترین تێچوو بگەێنێتە شوێنی پێویست، ئەگەر نا دەوڵەت بۆخۆی موئەسەساتیە و پێشوەختە ڕێوشوێنی كاركردن و سیاسەتەكانی دیاری كراوە. بێگومان قسە كردن لەسەر ڕووەكەی تری ئەم فاكتەرە بەكارهێنانی ئاینە وەك ئامرازێك بۆ سیاسەت كردن و گەرم كردنی بازاڕی سیاسی شتێكی نوێ نییە، بەڵكو لەوەتەی مرۆڤایەتی ئاشنای ئاین بووە بە واتا گشتییەكەی ئەو كاتیش زانیویەتی كە چۆن ئاین بۆ بەرژەوەندییە تایبەتییەكانی خۆی تەوزیف بكات و بەكاری بهێنێ. ئەوە بۆ سەدەیەك دەچێت هەندێ هۆكاری سیاسیی تێكەڵ بە دۆخی كۆمەڵایەتی و ئابوری لە جیهانی عەرەبی دێتە ئاراوە و دواتر ناوی دەنێن (ڕابوون)، بەڵام كەمن ئەو كەسانەی كە رەخنەیان لە ئیفرازاتی نێگەتیڤی ئەو جۆرە رابوونە گرتبێ، كە چی لە دوای خۆی دەهێنێ و ئاراستەكە چۆن وەردەچەرخێنێ، لەم بارەوە جەخت لەسەر دۆخی ئالۆزی سوریا دەكەین، كە نێرەدەی تایبەتی نەتەوە یەكگرتوەكان دیمستۆرا لە دوایین سەردانیدا بۆ وڵاتی سوریا جەخیتی لەسەر ئەوە كردەوە كەوا دۆخی سوریا لەوەتەی پێنج ساڵی رابردوودا ئێستا بە مەترسیدارترین دۆخی ئالۆزی سیاسی خۆیدا تێپەڕ دەبێت" ئەوەی پرسەكەی زۆر ئاڵۆزتر كردووە بۆردومانی ڕژێمی ئەسەدە بۆسەر حەشارگەی ئۆپۆزیسیۆن لە ئیدلب و زیادبوونی چەكداری بیانی لەو وڵاتەدا. بێگومان ئەم گۆڕانكاریە لە خاكی سوریا بۆ ئەوە دەگەرێتەوە كە بەم دوایانە هێزە گەورەكان زیاتر خۆیان خزاندۆتە خاكی سوریا و دەیانەوێ یاسای گەمەكە بە شێوازێكی تر بگۆڕن" بۆ ئەمەش ئەجینداكانی ئەمریكا و رووسیا و ئێران و توركیا" بەڵگەی ئەو ڕاستیەن. بە واتایەكی تر ئەوەی لە سوریا دەگوزەرێ پەیوەندی بەو دۆخە سیاسیە ناجێگیرەوە نییە، كە زەوی و زاری ئەو وڵاتە بۆتە هۆكارێك بۆ سازش لەسەر كردنی وڵاتانی زلهێزی ناكۆك لەگەڵ یەكتری، بەڵكو مەسەلەكە پەیوەندی بە دووبارە داڕشتنەوەی نەخشتەی ناوچەكەیە ئەمەش بە موبارەك كردنی روسیا و ئێران، لە غیابی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیش ئەمریكا بە فشارەوە گەڕاوەتەوە ناو هاوكێشەكەوە" هەموو ئەو ململانێ سیاسییانە بە كوشتار كۆتاییان دێ" هەموو ئەو قوربانیانەش خەڵكی بەش مەینەتی سوریایە بە هەموو ئاین و نەتەوەكانیەوە" ئەوەشی براوەیە ئەو وڵاتە زلهێزانەن كە هەزمونی دەسەڵاتی خۆیان لەو وڵاتەدا تاقیدەكەنەوە.

© 2017 Hawler