تشرینی یەکەم 16, 2019

ناتۆ ئەرکی ڕاهێنانەکانی لە عێــــراق بەرفراوانتردەکات

لەپێناو بەدەستهێنانی سەقامگیری و ئاسایشی عێڕاق و نەگەڕانەوەی بۆ ئەزمونەکانی ڕابردوو ئەمەریکا داوای لەناتۆ کردوە ئەرک و ڕۆڵی زیاتر لەعێراقدا بگێڕێت، بۆ ئەو مەبەستە ناتۆ ئامادەی بەرفراوانترکردنی ئەرکەکانیەتی لەعێراق لەچوارچێوەی مەشق و ڕاهێنانکردن بەهێزەکانی عێراق.

بەگوێرەی ڕاپۆرتێکی (ڕۆیتەرز) لەحەفتەی ڕابردوودا وەزیرانی بەرگری ناتۆ ڕێکەوتن لەسەر فراوانکردنی ئەرکەکانیان لەعێراقدا، ئەو بڕیارەی ناتۆ لەسەر داوای فەرمی عێراق و ئەمەریکا بوە، عێراق لەنامەیەکدا داوای لەناتۆ کردوە کە پێویستی بەئەزمون و ڕاهێنەرەکانی ناتۆیە بۆ مەشقکردن بەهێزەکانی عێراقی.
لەدوای کۆتایهاتنی شەڕی داعش و وەکو بەشێک لەبەرفراوانکردنی هەوڵە نێودەوڵەتیەکان بۆ ئاوەدانکردنەوەی عێراق، وڵاتانی هاوپەیمانی سەربازی نێو (ناتۆ) لەبوارەکانی هەڵگرتنەوە و لابردنی تەقینەوە و مینەکان ژمارەی هێزەکانیان زیاددەکەن، بەڵام سەرباز بۆ پاڵپشتی سەربازی و شەڕکردن لەعێراقدا دابین ناکەن.
(جەیمس ماتیس) وەزیری بەرگری ئەمەریکا لەو بارەیەوە بەڕۆژنامەوانی ڕاگەیاند، ئێمە بەردەوامی بەئەرکەکانمان لەعێراقدا دەدەین، وە لەبارەی هێزەکانی ناتۆشەوە گوتی، ئەرکی ناتۆ بریتی دەبێ لەمەشق پێکردنی هێزەکانی عێراقی بۆ ئەوەی پێکەوە پارێزگاری لەخەڵکی عێراق بکەین لەدژی هەر سەرهەڵدانێکی دیکەی چەکداری لەشێوەی ڕێکخراوە تیرۆریستیەکان.
هەڵبەتە ئەمەریکا دەیەوێت هەڵەکانی ساڵی (٢٠١١) لەعێراقدا دووبارەنەبنەوە، چونکە دوای کشانەوەی خێرای هێزەکانی ئەمەریکا لەعێراق ئەو وڵاتە توشی قوڵبونەوەی کێشەکانی تایەفەگەری و، سەرهەڵدانی گروپە چەکدارییەکان بوو، ئەگەرچی لەئێستادا شەڕی داعش کۆتایی هاتوە بەڵام هەوڵە نێودەوڵەتیەکان بۆ بەهێزکردنی هێزەکانی عێراقی و هێزی پێشمەرگەی کوردستان بەردەوام دەبن لەپێناو سەقامگیری و ئاسایشدا.
هەڵبەتە (ناتۆ) لەئێستادا هێزێکی بچوکی ڕاهێنەرەکانی لەعێڕاقداهەیە بەڵام پێشتر (دۆناڵد ترەمپ) سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمەریکا بەبەردەوامی دوایکردوە دەبێ ناتۆ بەشداری زیاتر و ڕۆڵی گەورەتر ببینێت لەدژی تیرۆریزم لەعێراقدا، زیادکردنی ئەرکەکانیان بۆ وڵاتانی ئەوروپایش گرنگە، ئەوەی وەکو هۆشداری پێگوتون کە ئەوروپا توشی شاڵاوی تیرۆریستی زیاتردەبێ ئەگەر هەڵمەتەکانی دژی تیرۆریزم لەعێراق و ناوچەکانی دیکەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەرفراوانتر نەکات.
ئەو بڕیارە تازەیەی ناتۆ پێویستی بەکۆبونەوەی دیکەهەن لەسەر یداریکردنی شێوە و ڕۆڵ و ژمارەی هێزەکان، وە تاوەکو مانگی تەمموزی ئەو ساڵ لەکاتی ئەنجامدانی لوتکەی ناتۆدا شێوەی زیادکردنی ڕاهێنەرەکانی و ئەرکەکانیان و، ماوەی مانەوەیان لەعێراقدا ئامادەدەکرێ و ئەو کاتە بەفەرمی ڕایدەگەێنن.
بەرپرسانی ناتۆ لەبارەی شێوەی تیمەکان و شوێنی مەشق و ڕاهێنانەکان دەڵێن پێویستە ژمارەی ڕاهێنەکان لەسەرووی چەند سەد کەسێکەوەبن و هەروەها ناوەندەکانیشیان لەدەرەوەی پایتەختی عێراقدابێ.
وە هەروەها (ئۆرسۆلا ڤۆن دێرلاین) وەزیری بەرگری ئەڵمان پاڵپشتی ئەو پرۆژەیەی ناتۆ دەکات بۆ مەشق پێکردنی هێزە عێراقیەکان، ئەو داوای ئەوەی کردوە کە لەئەرکەکاندا گرنگی بە ڕاهێنانی هێزەکان بدرێ بۆ هەڵگرتنەوەی تەقەمەنیەکان و، هەروەها گرنگی بەبواری پزیشکی سەربازی و دامەزراوەکانی ئاسایشیش بدرێ.
چەند دیبلۆماتێکی ناتۆ نیگەرانن لەڕۆڵی لاوازی ناتۆ لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، وە (ئاندرێس ڕاسمسێن) بەرپرسی پێشوی ناتۆش ئەو ئاگادارییەی داوە، وە لەبارەی زیادکردنی ئەرکی تازەی ناتۆ لەعێراقدا گوتی، من هاوڕای ئەمەریکاییەکانم، ئەگەر ناتۆ بیەوێت ناوەکەی بەبەرزی بمێنێتەوە پێویستە کاری زیاتر بکات لەشەڕی دژی تیرۆریزم.
شیاوی باسکردنە، ئەمەریکا هەوڵی جیدی دەدات لەگەڵ هاوپەیمانە نێودەوڵەتیەکانی تاوەکو لەدوای شەڕی داعش لەعێراقدا بەردەوام بن بۆ بەهێزکردنی هێزەکانی سوپای عێراقی و هەروەها یارمەتی ئەو وڵاتەبدەن لەئاوەدانکردنەوە و گێڕانەوەی ئاسایش و سەقامگیری چونکە لەئەزمونی ساڵی (٢٠١١)ەدا دوای کێشانەوەی خێرای هێزەکانی ئەمەریکا، عێراق توشی سەرهەڵدانی گروپە تیرۆریستیەکان بوو.
وە لەدوای ڕەزامەندی ناتۆ لەسەر زیادکردنی ئەرکەکانی لەعێراق، (ێنس ستۆلتنبێرگ) سکرتێری گشتی هاوپەیمانی باکوری ئەتلەنتیک (ناتۆ)ش گوتی، لەماوەی ڕابردوودا لەعێراق وانەیەک فێربوین کە زوو کێشانەوەی هێزەکان لەوێ مەترسیدارە و لەوانەیە ناچاری گەڕانەوەی شەڕ و ئۆپەراسیۆنەکانمان بکاتەوە، بۆیە پەرە بەئەرکەکانمان دەدەین.
وڵاتانی بەشداری ناتۆ ڕازین ئەرکەکانیان لەعێراقدا بەرفراوان بکەن، بەڵام تاوەکو لوتکەی ناتۆ بڕیاری کۆتایی لەسەر شێوەی بەرفراوانکردنی هێزەکان و، ڕۆڵ و شوێنی مانەوەیان نادرێ.
بەپێی ڕاپۆرتێکی (ئەسۆشێتد‌پرێس) ژمارەی ڕاهێنەرەکان کە لەئەرکە نوێیەکەدا بەشداری دەکەن پێشبینی دەکرێ نزیکەی (٢٠٠) سەرباز ببن، وە بەپێی ڕاپۆرتێکی (سی‌بی‌ئێس نیوز)یش بارەگای سەرەکی ئەو هێزانەی ناتۆ لەبەغدا دەبێ، بەڵام هەندێک لەو تیمانەش چالاکیەکانیان لە هەولێر ئەنجامدەدەن، وە پلانەکە تەنها لەناوەندا چڕنابێتەوە

 

خالید ئه‌حمه‌د - هەولێر.

© 2017 Hawler