نیسان 06, 2020

زیانی دووکاندارانی قەیسەرییە سووتاوەکەی کەرکووک حەوت ملیار دینارە

بازاڕی قه‌یسه‌ریی كه‌ركووك‌، گه‌وره‌ترین بازاڕی شاره‌كه‌یه‌ و بەرەبەیانی دوێنێ، به‌هۆی شۆرتی كاره‌باوه‌ گڕی گرت، له‌ ماوه‌یه‌كی كه‌مدا نزیکەی 360 دووكانی ئه‌و بازاڕه‌ سووتان.

قه‌یسه‌ریی کەرکووک شوێنی فرۆشتنی جلوبه‌رگ و كه‌رە‌سته‌ی جوانكاری و زێڕنگڕان بوو، به‌ 11 تیمی ئاگركوژێنه‌وه‌ دوای شه‌ش كاژێر کارکردن، توانرا كۆنترۆڵ بكرێت. به‌پێی خه‌مڵاندنه‌ سه‌ره‌تاییه‌كان: زیانه‌ ماددییەکانی سووتانی بازاڕەکە نزیكه‌ی حه‌وت ملیار دیناره‌.
جه‌نگیر سابر، خاوه‌نی یەکێک لە دووکانەکانە و دەڵێ "هه‌واڵیان پێداین قه‌یسه‌ری سووتاوه.‌ سه‌ره‌تا ئاگره‌كه‌ كه‌م بوو، دواتر ته‌شه‌نه‌ی سه‌ند و هه‌موو دووكانه‌كانی گرته‌وه. ئێره‌ شوێنی فرۆشتی زێڕ و جلوبه‌رگ و كه‌ر‌ەسته‌ی جوانكارییه‌، هه‌مووی براده‌ری یه‌كدین و زیانه‌كانمان زۆر زۆره‌".
ئاگره‌كه‌ هه‌رسێ ده‌رگای قه‌یسه‌رییه‌كه‌ی گرتووە، دووكانداره‌كان هه‌وڵیانداوە ئه‌گه‌ر به‌شێكی كه‌میش بێت، كه‌ره‌سته‌كانیان لە سووتان رزگاربكه‌ن، به‌ڵام زۆری و به‌هێزی ئاگره‌كه‌ ئه‌و ده‌رفه‌ته‌ی پێنەداون و به‌شی زێڕنگره‌كان به‌ته‌واوه‌تی سووتاوە.
سه‌ید ئه‌حمه‌د جه‌بار، خاوه‌ن دووكانێکی دیکەی بازاڕەکە دەڵێ "به‌رگری شارستانی ئامێره‌كانیان زۆر زۆر كۆنه‌، خۆیان زوو گه‌یشتنه‌ شوێنه‌كه،‌ به‌ڵام به‌هۆی خراپی كه‌ره‌سته‌كانیان توانای كوژانه‌وه‌ی ئاگره‌كه‌یان نه‌بوو. داواكارین پارێزگار و ئه‌نجوومه‌نی پارێزگا به‌ هانای خه‌ڵكه‌وه‌ بێن و، به‌ زووترین كات قه‌ره‌بووی دووكانداره‌كان بكه‌نه‌وه‌، قه‌یسه‌رییه‌كه‌ش نۆژه‌ن بكه‌نه‌وه‌".
خاوه‌ن دووكانه‌كان چاویان له‌ قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ و به‌په‌له‌ نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی قه‌یسه‌رییه‌كه‌یە، به‌وپێیه‌ی ئه‌و بازاڕه‌ سه‌ر به‌ فه‌رمانگه‌ی شوێنه‌واری كه‌ركووكە، رووی گله‌یی دووكانداره‌كان له‌و فه‌رمانگەیه‌یه‌ و به‌ هۆكاری به‌شێك له‌ سووتانه‌كه‌ی ده‌زانن.
خاوەن دووکانێکی دیکە بەناوی چه‌تین یاسین دەڵێ "هه‌ر دووكانێك چوار بۆ پێنج ده‌فته‌ر دۆلاری تێدا سووتا (40 بۆ 50 هەزار دۆلار)، شوێنه‌واری كه‌ركووك قه‌ره‌بوومان ده‌كاته‌وه‌ یان ته‌نیا ده‌توانێ پاره‌ وه‌ربگرێت؟ هیچی بۆ قه‌یسه‌ری نه‌كردووه‌".
ئه‌و قه‌یسه‌ریه‌ له‌ ساڵی 1855 و له‌ سه‌رده‌می عوسمانییه‌كاندا دروستكراوه‌. سێ ده‌رگا و 28 په‌نجه‌ره‌ی هه‌یه‌، جگه‌ له‌ 360 دووكان، 22 كۆگای تێدایه‌، به‌هۆی ئاگره‌كه‌وه‌ چه‌ند دووكانێك نه‌بێت، ئه‌وانی دیكه‌ هه‌موویان سووتان.
لە رووداوەوە

© 2017 Hawler