کانونی دووەم 28, 2020

بڕیارەكانی بەغدا ژیانی ئاوارە ئێزدییەكان و رێکخراوە ناحکومیەکانی سەختتر كردووە

نزیكەی چوار ساڵ بەسەر كۆمەڵكوژی و هێرشی داعشدا لە ناوچەی شنگال تێدەپەڕێ كە كوژران، ونبوون و ئاوارەبوونی دەیان هەزار كوردی ئێزدی لێكەوتەوە. لە چەند مانگی رابردوودا كوردە ئێزدییە ئاوارەكانی هەرێمی كوردستان بەدەست زۆر كێشەوە ناڵاندوویانە، لەوانە كەمیی دەرمان و پێداویستییە سەرەتاییەكانی ژیان.

دكتۆر نەمام غەفووری، سەرۆكی رێكخراوی ناحكومیی "هاریكاریی هاوبەش بۆ كوردستان" كە سەرپەرشتی بنكەیەكی تەندروستی لە كەمپی باجید كەنداڵی دوو لە دهۆك دەكات، ستافی ئەو بنكەیە ماوەی چوار ساڵە لە كەمپەكەدا كار دەكەن و زۆر جار بۆ ماوەی چەندین مانگ بێ وەرگرتنی مووچە كاریان كردووە. لە پاڵ ئەمەدا منداڵانی كەمپەكەیان فێری زمانی ئینگلیزی كردووە.
دكتۆر نەمام بۆ راگرتنی رێكخراو و ستافەكەی پشت بە هاریكاریی نێودەوڵەتی دەبەستێ لەڕووی دەرمان و دابینكردنی خەرجی، بەڵام وەكو خۆی دەڵێ لە چەند مانگی رابردوودا ئەو هاریكارییانە بەشێوەیەكی بێوێنە كەمبوونەتەوە و ئەم كەمپەی ئەوان كاری تێدا دەكەن مانگی یەكجار كەلوپەلی پزیشكی و هەفتەی یەكجار پێداویستییەكانی دیكەیان بۆ دێ.
دكتۆر نەمام لەبارەی دۆخی كەمپەكە رایگەیاند: دۆخەكە هیچكات هێندە خراپ نەبووە، ئەو رەوشە ناخۆشەش لە پایزەوە دەستیپێكرد، كاتێك خۆبەخشەكان بەهۆی قەدەغەی گەشتی نێودەوڵەتییەوە چیدی نەیاندەتوانی بێنە كوردستان. لەو ماوەیەدا هیچ هاریكارییەكمان بۆ نەهات. دكتۆر نەمام بایی 10 هەزار دۆلار دەرمانی لە دەرمانخانەیەكی زاخۆ كڕیوە و تاوەكو ئێستا پارەكەی نەداوە.
هەزاران كوردی ئێزدی تاوەكو ئێستاش لە خێوەتەكانی ئەو كەمپانەدا دەژین كە سەرەتا وەكو كەمپی كاتی دروستكرابوون. خێوەتەكان دژە- ئاگر و دژە- ئاو نین، بۆیەش ئەگەر بارانێكی زۆر ببارێ كەڵكی ئەوەیان نامێنێ لە ژێریاندا بژین. لەكاتی لێزمە بارانەكەی مانگی ئایاردا لافاوێكی زۆر لە كەمپی باجید كەنداڵ هەڵسا و دانیشتووانی كەمپەكە بە لێشاو روویان لە بنكە تەندروستییەكەی دكتۆر نەمام كرد.
ئادام بۆت یەكێكە لە خۆبەخشە بیانییەكان كە هەموو هاوینێك وانەی ئینگلیزی بە دانیشتووانی كەمپەكە دەڵێتەوە. بۆت لە پۆستێكی فەیسبووكدا جەخت لەوە دەكاتەوە كە رووداوەكانی كاتی لێزمە بارانەكەی مانگی ئایار كارەساتێكی سروشتی نەبوو، بەڵكو ئەنجامی چاوەڕوانكراوی پشتگوێخستنی سیستەماتیكی ئاوارە ئێزدییەكان بوو كە ماوەی چوار ساڵە لە كەمپەكاندا بە كەمترین پێداویستی ژێرخانییەوە دەژین. ئەوانە لەلایەن ئەو حكومەت و رێكخراوە نێودەوڵەتییانەوە پشتگوێ خراون كە هەموو كات ئامادەن كوردە ئێزدییەكان بۆ پڕوپاگەندە بەكاربهێنن.
دكتۆر نەمام باسی ئەوەش دەكات كە بەغدا كاری ئەوان و زۆر رێكخراوی ناحكومیی دیكەی سەختتر كردووە و دەڵێ "لە دوای گشتپرسی سەربەخۆیی كوردستان لە مانگی ئەیلولی رابردوو، حكومەتی عێراق رێكخراوە ناحكومییەكانی كوردستانی ناچار كردووە لە بەغدا ناو تۆمار بكەن. بەغدا دەیەوێ ئەو هاریكارییە داراییانەی بۆ رێكخراوە ناحكومییەكان دێن، لە رێگای بەغدا یان مووسڵەوە بێن. ئەمەش وایكردووە رێكخراوەكان لێرە بڕۆن".
ژمارەیەكی زۆر لە ئافرەتانی كەمپەكە بۆ وەرگرتنی چارەسەری پزیشكی و دەروونی پێویستیان بەوەیە سەردانی نەخۆشخانە و بنكەكانی دەرەوەی كەمپەكە بكەن، بەڵام ئێستا بە بڕیارێكی حكومەتی عێراق ئەو ئافرەتانە بۆ وەرگرتنی چارەسەر رەوانەی ئەو ناوچانە دەكرێن كە شوێنی یادەوەری هێرشەكانی 2014ی داعشن. بە گوتەی دكتۆر نەمام ئەو ئافرەتانە بۆ نەخۆشخانەكانی مووسڵ و تەلەعفەر دەنێردرێن، كاتێكیش دەگەڕێنەوە
كەمپەكان ئەزموونە ترسناكەكانی هێرشی داعشیان بیردێتەوە.
كێشەیەكی دیكەی كوردە ئێزدییەكان لەڕووی دابینكردنی پێداویستیی پزیشكی لەدوای هێرشەكانی ئۆكتۆبەری 2017 وە سەریهەڵداوە. وەكو سەرۆكی رێكخراوی هاویكاری هاوبەش بۆ كوردستان دەڵێ: سیستەمی تەندروستیی شنگال لەژێر دەسەڵاتی حكومەتی عێراقدا زۆر لاواز بووە، تێكڕای تێچوونی پشكنینی پزیشكی 3000 دینارە، لە كاتێكدا هەمان پشكنین لە كوردستان تەنیا 500 دیناری تێدەچێ.
دكتۆر نەمام لە هەوڵدایە بۆ كۆكردنەوەی پارەی كڕینی موەلیدەیەكی كارەبا كە بایی 12 هەزار دۆلارە و تاوەكو ئێستا تەنیا 2000 دۆلاری پێ كۆكراوەتەوە. ئامانج لە كڕینی ئەو موەلیدەیە دابینكردنی كارەبای بەردەوامە بۆ كەرەستە كارەباییەكانی بنكە تەندروستییەكە و دابینكردنی كارەبا و ئاو بۆ 6000 دانیشتووی كەمپەكە.
رۆژی 18ی نیسانی ئەمساڵ جەژنی سەری ساڵی ئێزدییەكان یان چوارشەممە سۆر لە كەمپی باجید كەنداڵ بەڕێوەچوو. منداڵانی كەمپ بە رەنگكردنی هێلكە پێشوازییان لە ساڵی نوێ كرد و دانیشتووانی دیكەی كەمپەكەش دەرفەتی ئەوەیان بۆ هەڵكەوت سەردانی لالش بكەن.
دۆخەكە هەم بۆ ستافی بنكەكە و هەمیش بۆ هەزاران ئاوارەی كەمپەكە سەختە، بەڵام دكتۆر نەمام و هاوكارەكانی هەوڵدەدەن ورەی خۆیان بەرز رابگرن. ئەوان تیمێكی تۆپانێی كچانیان بە جلوبەرگ و پێداویستییە وەرزشییەكانەوە دروستكردووە. تیمەكە زۆرجار لەگەڵ تیمەكانی كەمپەكانی دیكە یان یانەكانی هەرێمی كوردستان یاری دەكات.
ساڵی رابردوو لە كۆبوونەوەیەكی نوێنەرانی كەمپەكانی هەرێمی كوردستاندا لەگەڵ بەرپرسی تەندروستیی پارێزگای دهۆك، زۆربەی نوێنەرەكان باسی دۆخی سەختی كەمپەكانیان كرد، بەڵام دكتۆر نەمام بیرۆكەی دروستكردنی ئەو تیمەی خستەڕوو، بەبۆچوونی ئەو، تیمەكە دەتوانێ شتێكی ئەرێنی بە منداڵانی كەمپەكە ببەخشێ و دەكرێ لە داهاتووشدا بەرهەمێكی هەبێ. وەكو دكتۆر نەمام دەڵێ، هەر ئەوەش تاكە دەستكەوتی هەموو كۆبوونەوەكە بوو.
لە رووداوەوە

© 2017 Hawler