کانونی یەکەم 07, 2019

دەست لەکارکێشانەوەی سەرۆکوەزیران، عێراق بەرەو کوێ دەبات؟

دۆخی عێراق پێی ناوەتە قۆناغێکی هەستیار و ئاڵۆز کە ئاسان نییە پێشبینی ڕووداوەکانی پاشتری بکەین و بزانین چی ڕوودەدات، ئەمەش لەبەر چەندین هۆکار، کە هەندێکیان ململانێی نێوخۆییە و هەندێکیان ململانێی ئیقلیمی و نێودەوڵەتییە و بەرژەوەندی زلهێزەکان وایکردووە دەستوەردان بکەن لە گرفت و ئاڵۆزییەکان؛

عێراق بەرەو کوێ هەنگاو دەنێت؟
ئەوەی قسەوباسی زۆر هەڵدەگرێت، دەستلەکارکێشانەوەی عادل عەبدلمەهدی، سەرۆکوەزیرانی عێراقە، کە ڕۆژی دوێنێ پەرلەمانی عێراقیش دەستلەکارکێشانەوەکەی پەسەندکرد، پرسیارەکان داوای وەڵامی ئەوە دەکەن، دوای دەستلەکاکێشانەوەی سەرۆکوەزیرانی عێراق، ئاڵۆزییەکان بەرەو کۆتایی دەچن؟ یان تەنگەژەکان قوڵتر دەبنەوە؟ سەرۆک بارزانیش، لە پەیامێکیدا، باس لەوە دەکات، پێشوازی لەهەر هەنگاوێک دەکەن کە ڕێگری لە ڕووخان و فەوزا یان گەڕانەوە بۆ سەردەمی دیكتاتۆرییەتی شووم بگرێت. هەروەها سەرۆک بارزانی ئیدانەی ئەو توندوتیژی و کوشتنی هاووڵاتیانی مەدەنی دەکات هەر گۆڕانکارییەکیش دەبێت بە میکانیزمی دەستوورت بێت. لە ئێستاشدا بە پێی دەستوری عێراق سەرۆککۆماری عێراق ڕاسپێردراوە بە دیاریکردنی کەسێک بۆ جێگرتنەوەی عادل عەبدلمەهدی لە ٣٠ ڕۆژدا، شەقامی عێراقیش تادێت ئاستی داواکارییەکانیان زیاتر دەبێت و پێ ناچێت بە هەڵبژاردنی هەموو کاندیدێک ڕازی ببن و نایانەوێت چیتر عێراق و حوکمڕانییەکەی لەژێر هەژموونی تائیفی و وڵاتانی ئیقلیمی بێت، هەر بۆیە چاودێرانی سیاسی، پێیانوایە هەڵبژاردنی کەسێک کە دەنگی شەقام و لایەنە سیاسییەکانی لەگەڵ بێت کاتی زۆری دەوێت و پێ ناچێت ئەوها ئاسان کەسێک وەک سەرۆکوەزیرانی عێراق دەستبەکار بێت.
هەوڵەکان بۆ یەکڕیزی کورد لە نێو قەیرانەکاندا
ئەوەی لە ئێستادا لایەنە کوردییەکان بە گرنگ و پێویستی دەزانن، یەکڕیزی نێوماڵی کوردە، هەر ئەمەش وایکرد، لەچەند ڕۆژی ڕابردوودا، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لەگەڵ سەرجەم لایەنە سیاسییەکان کۆببێتەوە و دروستکردنی هاوپەیمانییەتی کوردستانی لە عێراق وەک ئەولەوییەتی کارەکانی سەرۆکایەتیی هەرێم باسکرد، بەشێک لە چاودێرانی سیاسی، باس لەوە دەکەن، هەرکاتێک کورد لە بەغدا یەکڕیز بووبێت، دەستکەوتی باشی بەدەستهێناوە و نەتوانراوە مافە دەستوورییەکانی پێشێل بکرێت، بە پێچەوانەشەوە هەر زیانێک بەر کوردستان و هاووڵاتیانی کەوتبێت لە ڕابردوودا، بەهۆی کاری تاکلایەنی و دروستنەبوونی یەکدەنگی بووە لەسەر بابەتێک.
گۆڕانکارییەکان کاریگەرییان لەسەر ڕێککەوتنی هەرێم و بەغدا نابێت
بابەتێکی تری هەنووکەیی، کە بۆ حکومەتی هەرێم و حکومەتی عێراق جێگای بایەخە و خەڵکی کوردستانیش بە گرنگی دەزانن، بابەتی ڕێککەوتنی نێوان هەرێم و بەغدایە، لەسەر بابەتی نەوت و بوودجە، ئەگەرچی دەستپێکردنی گرژی و ئاڵۆزییەکانی عێراق و خۆپێشاندانەکان، ماوەیەکی کەم گفتوگۆکانی نێوان هەرێم و بەغدای پەکخست، بەڵام دواتر شاندی هەرێمی کوردستان لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا دووجار سەردانی بەغدای کرد و دوێنێش شاندی هەرێم جارێکی تر گەیشتە بەغدا، گووتەبێژی حکومەتی عێراقیش، ڕایگەیاندووە، گۆڕانکارییەکان کاریگەرییان لەسەر ئەو ڕێککەوتنانە نییە کە پەیوەستە بە بابەتی نەوت و بودجە لەگەڵ هەرێمی کوردستان، لە لایەکی تریشەوە، گوتەبێژی حکومەتی هەرێم، لەمبارەیەوە ڕایگەیاندووە، دەستلەکارکێشانەوەی عادل عەبدلمەهدی گفتوگۆکانی نێوان هەرێم و بەغدا دوا ناخات و بەردەوامی هەیە، وە دڵنیاییش دەدات لە بەردەوامبوونی دابەشکردنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم.
ئاماری توندوتیژییەکان مەترسیدارە
ئەوەی تا ئیستا بەردەوامی هەیە، خۆپێشاندانەکانی پارێزگاکانی باشور و ناوەڕاستی عێراقە، بە پێی ئامارێکیش بێت لە بارەی خۆپێشاندانەکانەوە، تا ئێستا لە سەرەتای خۆپێشاندانەکانەوە، نزیکەی ٤٠٠ کەس کوژراون و زیاتر لە ١٧٠٠٠ کەسیش بریندارن، لە چەند پارێزگایەکیش توندوتیژییەکان لە زیادبووندایە و لە کەربەلا شەڕوپێکدادانی لە نێوان خۆپێشاندەران و هێزە ئەمنییەکان ڕۆژانە دووبارە دەبێتەوە و لە نەجەفیش بەردەوام هێزی ئەمنی زیاد دەکرێت بەهۆی پەرەسەندنی توندوتیژییەکان و لە چەند پارێزگایەکی تریش دەنگۆی ئەوە هەیە لە نێوخۆپێشاندەرانەوە کەسانێک دزەیان کردووەتە جێگا حکومییەکان و کاری توندەڕەوانە ئەنجامدەدەن و هاوکات دەنگۆی ئەوە هەیە بینای پارێزگای میسان بۆمبڕێژکراوە.

© 2017 Hawler