تشرینی یەکەم 16, 2019

یەكێتی قوتابیان و یەكێتی لاوان 65ـەمین مۆمی تەمەنی خۆیان داگیرساند

دوێنێ هەر دوو ڕێكخراوی یەكێتی قوتابیانی كوردستان و یەكێتی لاوانی دیموكراتی كوردستان 65ـەمین مۆمی تەمەنی خۆیان داگیرساند، كە ئەم دوو رێكخراوە وەك دوو ڕێكخراوی دایك لە هەرێمی كوردستان ناسراون و هیچ كات لە بەرپرسیارەتیان ڕانەكردووە و پرسە نیشتمانی و نەتەوەیی و كێشەكانی قوتابیان و لاوانی بە ئەستۆوە گرتووە و بۆ هەر سەردەمێك وەڵامی تایبەت و گونجاوی خۆیان هەبووە و بوونەتە پردێك لە نێوان قوتابیان و لاوان و دەسەڵات بۆ چارەكردنی كێشەكان.

هەر دوو ڕێكخراوی یەكێتی قوتابیان و یەكێتی لاوانی كوردستان لە ساڵی 1953 لەسەر دەستی باوكی ڕۆحی نەتەوەی كورد، بارزانی نەمر دامەزران، كە ئەو كات لەناو بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی كوردستان و لەناو قوتابیان و لاوان جۆش و خرۆشێكی بێ وێنە هەبوو، حەماسەتێكی نەتەوایەتی بەرز هەبوو، ئەو كات پێویست بوو ڕێكخراوێك دابمەزرێت بۆ ئەوەی قوتابیان و لاوان لەچوارچێوەی ئەو ڕێكخراوەدا هێز و توانای خۆیان دەربخەن، بۆیە ئەو هەر دوو ڕێكخراوە بۆ بەرەو پێشچوونی ئاستی زانست و خزمەتكردنی قوتابیان و لاوانە.
نێچیرڤان حسێن محەمەد، سكرتێری یەكێتی قوتابیانی كوردستان لە دیدارێكی "هەولێر"ـدا دەڵێ، ڕێكخراوی یەكێتی قوتابیانی كوردستان بۆ خزمەتی بواری قوتابیان دامەزراوە و هەموو كاتێكیش پشتیوانێكی باشی توێژی قوتابیانە و لە نزیكەوە ئاگاداری موعاناتی قوتابیانە و بەردەوامیش پڕۆژە و كاری نوێی بۆ خزمەتی قوتابیان پێیە، بۆیە یەكێتی قوتابیان بووەتە پردێك لە نێوان قوتابیان و دەسەڵات بۆ چارەسەركردنی كێشەكانیان.
* یەكێتی قوتابیان كەی دامەزرا و بۆچی دامەزرا؟
- یەكێتی قوتابیانی كوردستان لە كۆنگرەی 3ی پارتی بڕیاری دامەزراندنی درا، لەم كۆنگرەیەدا چەند بڕیارێكی گرنگ دران، یەكێك لەوانە گۆڕینی ناوی پارتی دیموكراتی كورد بوو بۆ پارتی دیموكراتی كوردستان، بڕیارێكی دیكەش دامەزراندنی ڕێكخراوە جەماوەرییەكان بوو، كە یەكەم جار یەكێتی قوتابیان و یەكێتی لاوان لە 18ی شوباتی 1953 و لە رۆژێكی وەكو ئەمڕۆدا دامەزران، دواتریش یەكێتی ئافرەتانی كوردستان، ئەو كاتە هەست بە بوونی بۆشایەكی زۆر دەكرا لەناو چین و توێژی هەم قوتابیان، هەم لاوان، بوونیان لەناو شۆڕش ڕەنگە هەست بە سستییەك كرابێت، لەبەر پڕكردنەوەی ئەو بۆشایە و هەست كردن بە زەروورەت و گرنگی و كاریگەری چین و توێژانە بڕیاری دامەزراندنیان درا و یەكەم كۆنگرەش لە 18ی شوبات لە شاری بەغدا بە شێوەیەكی نهێنی ئەنجام دا.
.
* ئەو ڕێكخراوە تا چەند بەبێ جیاوازی هاوكاری قوتابیانی كردووە؟
- ڕێكخراوی قوتابیان لە كاركردن 100% ڕەچاوی كاری پیشەییانەی كردووە و لە خزمەتكردنی قوتابیان و داواكارییەكانی قوتابیان لە هەموو شوێنێك، لەو شوێنانەی كە ئێمە نوێنەرایەتیمان هەیە، بەبێ جیاوازی بیروبۆچوونی سیاسی، ئاینی، نەتەوەیی و فكری، بەدەم كێشە و گیروگرفتی قوتابیانەوە چووە و ڕەنگە بۆ ئەوە یاداشت و بەیاننامەكانی یەكێتی قوتابیانی كوردستان باشترین شاهێد بن بۆ ئەو بابەتە كە باس دەكەین، لەبەر ئەوە كە داواكارییەك پێشكەش كراوە بە لایەنی پەیوەندیدار هیچ كاتێك ئەوە لەبەرچاو نەگیراوە كە ئەوە قوتابی لایەنێكە، بەبێ جیاوازی بۆ هەموو قوتابیانی كوردستان داوا كراوە.
* تا چەند بە دواداچوونتان بۆ گلە و گازندەی قوتابیان كردووە؟
- ئێمە چ وەكو مەكتەبی سكرتارییەت، چ وەكو ئۆرگانەكانی ترمان كە خۆ لە لق و نووسینگە و ناوچە و لیژنە و نوێنەرایەتییەكانی ئێمە لە ناوەندەكانی خوێندن دەبینێتەوە، ئێمە بەردەوام رۆژانە لەسەر خەتین لەگەڵ قوتابیان، هەمیشە بە خێراترین شێوە داواكاری كێشە و گیروگرفتی قوتابیان دەگەینینە لایەنە كارگێڕییەكانی ناوەندەكانی خوێندن، ئەوەی لەسەر ئێمەیە گەیاندن و دروستكردنی فشارە، ڕەنگە جاری وا هەبێت لە جێبەجێ كردنی سستییەك هەبێت، ئەوە بۆ كەمتەرخەمی ڕەنگە لایەنە ئیدارییەكان بووبێت، بەتایبەتی ئەگەر ئێمە وەكو نموونە باسی بكەین وەزارەتی خوێندنی باڵا، كە زۆر كەمتەرخەمە لە جێبەجێ كردنی داواكارییەكانی قوتابیان.
* چ شتێكی دڵخۆشكەرتان پێیە بۆ قوتابیان؟
- لە داهاتوودا ئێمە وەكو یەكێتی قوتابیان بەردەوام دەبین لەسەر لەهجی كاركردنی خۆمان و لەسەر ئەو ئامانجانەی كە هەمانە، ئامانجی لە پێشینەی ئێمەش جیا لە گرنگی دان بە پرسە نەتەوایەتییەكان، ئێستا كە ئێمە لە قۆناغی بانگەوازی سەربەخۆییداین، هەموو تواناكانی خۆمان دەخەینەگەڕ لەو پێناوەدا، لە ڕووی زانست و ئەكادیمییەوە، هەوڵدەدەین بە شێوازی زانستی و شێوازی سەردەمیانە كە لە ڕێگای ئەنجامدانی توێژینەوە و دیراسەی ورد بۆ كێشە و گیروگرفتەكانی قوتابیان لەناوەندەكانی خوێندن، هەوڵدەدەین ئەو كێشانەی كە هەن لە بواری پەروەردە و فێركردندا و هەروەها لە بواری خوێندنی باڵا چارەسەریان بۆ بدۆزینەوە و هەروەها هەندێك بابەتی دیكەش هەن كە ڕەنگە پەیوەست بێت بە چۆنیەتی و ئاسانكاری ژیانی قوتابی، لەوانە دەرماڵەی خوێندن كە بەداخەوە لە چەند ساڵی رابردوو بەهۆی قەیرانی داراییەوە دەرماڵەی خوێندن بڕاوە ئێمە كار دەكەین، ساڵی رابردووش یاداشتێكمان بۆ ئەو مەبەستە پێشكەشی وەزارەتی خوێندنی باڵا كرد، ئەمساڵیش بەردەوام دەبین ئێستا خەریكی ئەنجامدانی دیراسەیەكین لەو بارەیەوە كە دیراسەكە تەواو بوو و گەیشتە ئەنجام پێشكەشی سەرۆكایەتی ئەنجوومەنی وەزیران و لیژنەی پەروەردە و خوێندنی باڵای پەرلەمانی كوردستان و وەزارەتی خوێندنی باڵا دەكەین بۆ ئەوەی بتوانین هەر چۆنێك بێت ئەو دەرماڵەیە بگەڕێینینەوە، كە ڕەنگە لە ئێستادا پێویستییەكی زۆر زەرووری بێت بۆ قوتابیان.
* ئەركی ئێستای یەكێتی قوتابیان چییە؟
- وەكو ئەركی هەنووكەیی یەكێتی قوتابیان، ئێمە لە یەكێتی قوتابیان كۆمەڵێك ئامانج و كۆمەڵێك خاڵ كە لە پەیڕەوەكەماندا جێگیر كراون، ئێمە كار لەسەر ئەوانە دەكەین جیا لەوەی كە هەندێكمان باس كردن لە بابەتی پرسە نیشتمانییەكان و پرسە زانستییەكان كار دەكەین لەسەر بڵاوكردنەوەی فەرهەنگی كاری خۆبەخشی، كار دەكەین لەسەر قوڵكردنەوەی ئەزموونی دیموكراسی هەرێمی كوردستان، كار دەكەین لەسەر بڵاوكردنەوەی فەرهەنگی پێكەوەژیان لە هەرێمی كوردستان، هەروەها داكۆكی دەكەین لە مافی ئەو قوتابیانەی كە لە پارچەكانی دیكەی كوردستانەوە هاتوونەتە هەرێمی كوردستان و ئێستا لە كوردستان دەخوێنن، هەروەها كار دەكەین بۆ ئەوەی هەوڵ و پێگەی پێویست و شیاو بە كچان بدرێت لەناو كۆمەڵگەكەمان، هەروەها پێگەیاندنی كادیری شیاو بۆ داهاتووی وڵات.
* كەواتە یەكێتی قوتابیان بووەتە پردێك لە نێوان قوتابیان و دەسەڵات بۆ چارەكردنی كێشەكانیان؟
- ئێمە وەكو یەكێتی قوتابیانی كوردستان چ لە رابردوو و چ لە ئێستادا ئەوەندەی لە تواناماندا بوو بێت، لەو ڕوویەوە درێغیمان نەكردووە، هەمیشە پردی پەیوەندی بووین لە نێوان قوتابی و دەسەڵات، بەبێ لێكدانەوەی هیچ باگراوندێكی ئەو قوتابیە، تەنیا كە كەسێك قوتابی بێت، ئێمە بە نوێنەری خۆی بزانێت، كە ئێمە نوێنەری شەرعی و هەڵبژێردراوی قوتابین، ئێمە داكۆكی لە مافی ئەو دەكەین.
* پەیوەندیتان لەگەڵ ڕێكخراوەكانی ناوخۆ و دەرەوەدا چۆنە؟
- پەیوەندی ئێمە لەگەڵ ڕێكخراوەكانی ناوخۆ لەگەڵ هەندێكیان تا ڕادەیەك باشە، بەداخەوە لەگەڵ هەندێكیشیان لەبەر هۆكاری سیاسی و ڕەنگە زۆر لەبەر پەیوەست بوونیان بە كێشە سیاسییەكانەوە كە بە داخەوە ئێمە لەو روویەوە زۆر تێبینیمان هەیە كە كێشە سیاسییەكان نابێت كار لەسەر كاری پیشەیی و ڕێكخراوەیی ئێمە بكرێت، ڕەنگە هەندێك لەبەر ئەو هۆكارانە كەمتر لە ئێمە بێنە پێش، بۆیە سستییەك هەست پێ دەكرێت لەو نێوەندەدا، لە رابردووشدا فیدڕاسیۆنی ڕێكخراوە قوتابی و خوێندكارییەكان هەبوو، ئێستا ئەو فیدراسیۆنە پەكخراوە لەلایەن یەكێك لە ڕێكخراوەكانی دیكەی بواری قوتابیان و خوێندكاران، ئێمە داوای ئەوەمان كردووە و لەگەڵیان دانیشتووینە كە بتوانین بگەینە لێك تێگەیشتنێك دووبارە فیدراسیۆنەكە كارا بكەینەوە، بەڵام دیارە بەداخەوە لەبەر كاری سیاسی هەندێك لەو ڕێكخراوانە ناهێنە پێشەوە، وەكو ڕێكخراوە نێودەوڵەتییەكانیش پەیوەندیمان لەگەڵ چەند ڕێكخراوێك هەیە كە لە بواری خۆماندا كار دەكەن، بەڵام ئەوەش لە ئاستی پێویستدا نیە، ئێمە هەوڵدەدەین لە داهاتوودا ئەو پەیوەندییانە فراوانتر بكەین، بۆ ئەوەی زیاتر بخەینە خزمەت قوتابیانی كوردستانەوە، ئەویش بە دابین كردنی زەماڵاتی خوێندن و ئەو پڕۆگرامانەی كە بۆ ئالوگۆڕی قوتابیان لە نێوان وڵاتانەوە، هەروەها ئەو خولانەی كە بۆ پێگەیاندن و بۆ فێر بوون و بۆ بەرزكردنەوەی ئاستی زانستی و ڕۆشنبیری قوتابیان لە سەرانسەری جیهانەوە دەكرێت، ئێمە هەوڵدەدەین لەو ڕێگەیەوە، لە ڕێگەی پەیوەندییەكانمانەوە بتوانین بەشێكی زیاتر وەكو ئەوەی ئێستا هەیە یاخود لە هەندێك حاڵەتدا هەر نیە بتوانین بەشێك دابین بكەین بۆ قوتابیانی كوردستان تاكو لێی سوودمەند ببن".

 

© 2017 Hawler