ئاب 19, 2019

قەرزی رۆسنەفت لە ٣ملیارەوە بووەتە کەمتر لە ملیار و نیوێک

دوای دانەگاز، و کۆمپانیاکانی دیکە، کۆمپانیای رۆسنەفتی رووسیش رایگەیاند:" قازانجەکانی لە هەرێمی کوردستان بەرزبووەتەوە، بەڵام خاڵی گرنگتر ئەوەیە کۆمپانیا دەڵێت حکومەتی هەرێمی کوردستان زیاتر لە نیوەی ئەو قەرزەی داوەتەوە کە لەکاتی واژۆی گرێبەستی نێوان هەرێمی کوردستان و رۆسنەفت لە کۆمپانیاکە، درابووە هەرێمی کوردستان.

بەگوێرەی زانیاری ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز:" بەرهەمهێنەرە نەوتیە رووسیەکە رایگەیاندووە قازانج و داهاتی لە چارەگی یەکەمی ئەمساڵ بەرزبووەتەوە، بەجۆرێک بەرهەمهێنانی لەو کێڵگانەی کاری تێدا کردووە، لەگەڵ ئەو کێڵگە نوێیانەی وەری گرتوون زیادیان کردووە، ئەوەش پەیوەندی بە سەقامگیری بازاڕی دراوەکان هۆکارێکی دیکەی بەرزبوونەوەی قازانجەکانی بووە.
کۆمپانیاکە کەلەلایەن کۆشکی سەرۆکایەتی رووسیا " کرێملین " بەڕێوەدبرێت هەروەها دەڵێت " قازانجەکانی پەیوەندی بە کارکردن و دانەوەی قەززەکان هەبووە لەلایەن ڤەنزوێللا،، لە چارەکی یەکەمی ئەمساڵدا قەبارەی قازانجی پوختەی رووسنەفت بە رێژەی سەدا 62 بەرزبووەتەوە بۆ 2 ملیار دۆلار.
هەروەها ئاستی بەرهەمهێنانی کۆمپانیاکە لەو ماوەیەدا بەرێژەی سەدا 4 بەرزبووەتەوە بۆ رۆژانە 4 ملیۆن و 740 هەزار بەرمیل.
لەبارەی هەرێمی کوردستان کۆمپانیاکە دەڵێت لە چارەگی یەکەمی ئەمساڵ هەرێمی کوردستان ملیارێک و ٦٠٠ ملیۆن دۆلار قەرزی داوەتەوە کۆمپانیاکە، لەکاتی گرێبەستی ١٨ـی ئەیلوولی ٢٠١٧ سێ ملیار دۆلار بە قەرز درابووە هەرێمی کوردستان، ئێستا قەرزەکە بۆ ١.٤ ملیار دۆلار دابەزیوە .
پێش دوو رۆژ رۆژنامەی هەولێر لە راپۆرتێکدا بڵاوی کردبووەوە کە گرێبەستەکانی رۆسنەفت بووەتە هۆی بوژانەوەی کەرتی ئابووری و نەوتی کوردستان، لە راپۆرتە شیکارییەکەدا رۆڵی سەرۆکوەزیرانی کوردستان لەو پرسەدا تاوتوێ کرابوو،هەروەها بوونی کۆمپانیاکەش لە گۆڕەپانی وزەی کوردستان بە خاڵێكی گرنگی ئەو پرسە دادەندرێت .
ئێستا رۆسنەفت لە هەرێمی کوردستان بە بەهای ٤ ملیار دۆلار وەبەرهێنانی لە کەرتی نەوت و گازی کوردستان کردووە .
ساڵی ٢٠١٦ کوردستان لە نێو قەیرانی دارایی و سیاسی بوو، لە گەرمەی شەڕبوو لەگەڵ داعش، شەڕی داعش ببووە هۆی ئەوەی بۆشایی زۆر لە کەرتی دارایی کوردستان دروستبێت، بودجەی کوردستان کەمبووەوە، دوای دابەزینی نرخی کوردستان کێشەکانیش لەگەڵ بەغدا لەسەر مافی سەربەخۆی هەناردەکردنی نەوت بووە هۆی ئەوەی بەغدا بودجەی کوردستان ببرێت .
حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٦ نێچیرڤان بارزانی سەردانی مۆسکۆی کرد و ئامادەی کۆڕبەندی ئابووری سانت پێترسبێرگ بوو،کە کۆڕبەندی گرنگی وەبەرهێنانە بۆ سەرۆکی رووسیا، لەوێ نێچیرڤان بارزانی لەگەڵ سێرگی لاڤرۆڤ تاوتوێی بەهێزکردنی پەیوەندییەکانیان کرد،٧ مانگ دواتر لە ٢١ـی شوبات وەکو کۆمپانیایەکی گەورە دەستیکرد بە وەبەرهێنان لە هەرێمی کوردستان و رێککەوتنێکی بە بەهای 2.1 ملیار دۆلار، گرێبەستەکە رەوایی دایە کارکردنی کۆمپانیاکە لە کەرتی نەوتی کوردستان.
رۆژی دووی حوزەیران نێچیرڤان بارزانی جارێکی دیکە بەشداری لووتکەی سانت پێترسبێرگ بوو و ژمارەیەک گرێبەستی لەگەڵ کۆمپانیای رۆسنەفت واژۆ کرد، لە نێویاندا پرۆژەیەکی ٤٠٠ ملیۆن دۆلاری بۆ کارکردنی کۆمپانیاکە لە ٥ بلۆکی نەوتی لە باکووری رۆژئاوای هەرێمی کوردستان.
بەگوتەی بەرپرسێكی حکومەتی هەرێمی کوردستان، دوای ١٦ـی ئۆکتۆبەر و ئەو رووداوانەی حکومەتی عێراق بەسەر هەرێمی کوردستانی سەپاند، هاوکات دوای لەدەستدانی کەرکووک کە سەتا ٤٠ـی نەوتی کوردستانی تێدا بەرهەم دەهات،رووسیا رۆڵی " رزگارکەر"ـی بینی و کۆمپانیاکانی ئەو وڵاتە رۆڵیان هەبوو لە قووڵنەبوونەوەی قەیرانی دارایی لە کوردستان، بەرپرسێکی حکومەتی هەرێمی کوردستان دەڵێت" رووسیا ئێمەی رزگار کرد".
هەرچەندە ئەوروپا و ئەمریکا زۆر خۆشحاڵنین بەو پەیوەندیانە، بەڵام پاڵپشتی رووسیا وای لە هەرێمی کوردستان کرد،لە قەیرانی سیاسی و دابڕاندنی لە جیهانی دەرەوە رزگاری بێت، ئەو قۆناغەش دواتر باشتربوونی رەوشی ئابووری بە دوا داهات، گەشانەوەی کەرتی ئابووری کوردستانیش وای کرد هەردوو کۆمپانیای دانە گاز و کریسنت پەترۆلیۆم دووبارە دەست بە وەبەرهێنان بکەنەوە لە هەرێمی کوردستان، تەنانەت کارەکان و وەبەرهێنانیان لە هەرێمی کوردستان فراوانتر کرد .
رووسنەفت لەلایەن ئیگۆر سەچین، راوێژکار و کەسایەتی نزیک لە ڤلادیمەر پوتین بەڕێوەدەبرێت.
دیدییە کاسیمیرۆ، جێگری سەرۆکی رووسنەفت رایگەیاند کڕینی نەوتی ڤەنزۆیلا و فرۆشتنی لە بازاری هیندستان لەلایەن کۆمپانیای رووسنەفت یاساییەوە و مامەڵەکانی کۆمپانیاکە لە ڤەنزۆیلا نابێتە هۆکاری بەزاندنی گەمارۆکانی ئەمریکا لەسەر ئەو وڵاتە.
بەهۆی ئەنجامی باشی کۆمپانیای رووسنەفت لە چارەکی یەکەمدا، بەهای پشکەکانی کۆمپانیای رووسنەفت لە بازارەکانی بۆرسەدا بەرێژەی سەدا 1.9 بەرزبووەوە.
کۆمپانیای رووسنەفت لەرووی قەبارەی بەرهەمهێنانی نەوتەوە بە گەورەترین کۆمپانیای نەوتی جیهان ئەژماردەکرێت.
رووسنەفت بەشێک لە نەوتی هەرێمی کوردستان دەکڕێت و دەیگوازێتەوە بۆ پاڵاوگەکەی لە ئەڵمانیا.

 

دلۆڤان رەحیم - هەولێر

© 2017 Hawler