کانونی یەکەم 11, 2018

ئۆپێک ئامادەکاری بۆ هاوسەنگی بازاڕی نەوت دەکات

ڕێکخراوی ئۆپێک ڕۆژی پێنجشەممە (٦ی کانونی یەکەمی ٢٠١٨) کۆدەبێتەوە بۆ تاوتوێکردنی کەمکردنەوەی بەرهەمی نەوت و ڕێکەوتن لەسەر ئەو بابەتە، بەپێی لێدوانی بەرپرسانی وڵاتانی ئەندام لەڕێکخراوی ئۆپێک بازاڕی نەوت پێویستی بەهاوسەنگبونەوە هەیە و ئەو هاوسەنگیەش دەشێ لەڕێگای ڕێکخستنی بەرهەمەوە ئەنجامبدرێ.

بەگوێرەی ڕاپۆرتێکی (ڕۆیتەرز) لەو حەفتەیەدا ئۆپێک و هاوپەیمانەکانی کاردەکەن تاوەکو بگەنە ڕێکەوتنێک لەبارەی کەمکردنەوەی بەرهەمی نەوت کە بۆ بازاڕ هەناردە دەکرێ، بەپێی زانیارییەکانی ڕاپۆرتەکە کۆبونەوەکە چاوی لەوەیە بتوانرێ ڕێکەوتن ئەنجامبدرێ بۆ کەمکردنەوە بڕی (١،٣ ملیۆن) بەرمیل لەڕۆژێکدا، وە زیاتریش.
لەڤیەننا ڕۆژی پێنجشەممە کۆبونەوەی ئۆپێک ئەنجامدەدرێ، کۆبونەوەکە بەئامانجی هەڵسەنگاندنی ڕەوشی بازاڕی نەوتە و هەنگاونانە بۆ پێکەوە بڕیاردان. ئەو کۆبونەوەیە لەکاتێکدایە کەلەماوەی رابردوودا نرخی نەوت بەشێوەیەکی بەرچاو دابەزیوەتەوە، شارەزاییان هۆکارەکان بۆ ناهاوسەنگی لەنێوان خواست و بەرهەم دەگەڕێننەوە و، بەگشتی بازاڕی جیهان لاوازبوە.
لەماوەی رابردوودا، عەرەبستان کە گەورەترین هەناردەکاری نەوتە لە ئۆپێکدا و سەرکردەی دیفاکتۆی ئەو گروپەیە ئاماژەی بەوەدابوو کە بازاڕ پێویستی بەکەمکردنەوەی بەرهەمی نەوت هەیە و دەبێ ئەو هەنگاوە لەمانگی کانونی دووەمی ساڵی داهاتوەوە دەست پێبکات بەڵام بەهۆی فشارەکانی ئەمەریکاوە عەرەبستان پاشەکشەی کردوە، (دۆناڵد ترەمپ) فشاری دروستکردوەو کە پاڵپشتی پڕکردنەوەی کەمبونەوەی نەوت بکەن کەبەهۆی سزایەکانی ئێرانەوە لەبازاڕدا دروستدەبێ هەتاوەکو نرخی نەوت بەرزنەبێتەوە.
کەیسی کوشتنی (جمال خاشقچی) ڕۆژنامەنوسیش ڕەنگدانەوەی لەسەر ڕەوشی بازاڕی نەوت هەیە، سەرەڕای ئەوەی ژمارەیەکی زۆر لەسیاسیەکانی ئەمەریکا داوایانکردبوو کەبەهۆی کوشتنی (خاشقچی) یەوە عەرەبستان پێویستە سزابدرێ کەچی سەرۆکی ئەمەریکا پاڵپشتی بۆ (محمد بن سەلمان) شازادەی جێنیشین نیشاندا، شارەزاییان لەو باوەڕەدان کەیسی (خاشقچی) بڕیاردانی (ئۆپێک) بۆ کەمکردنەوەی نەوت لەبازاڕدا قورستر دەکات.
سێ لەئەندامانی ڕێکخراوی ئۆپێک و ئەندامێکیش لەدەرەوەی ئۆپێک بۆ ڕاپۆرتەکە ئاماژەیان بەوەداوە کە ئەو کۆبونەوەیە لەکات و ساتێکی دژواردایە، ئەو ڕەوشە وادەکات پێگەی ڕووسیا یەکلاکەرەوەی گەیشتن بە ڕێکەوتن بێت.
هەر لەسەر ئەو کۆبونەوەیە و ئەنجامی پێشبینکراوی کۆبونەوەکە، سەرچاوەیەکی دیکە بەڕاپۆرتەکەی ڕاگەیاندوە کە عەرەبستان دەیەوێ بەرهەم کەمبکاتەوە بەڵام ڕووسیا لەگەڵ کەمکردنەوەی بەرهەمدا نیە، بۆیە ڕوون نیە کە لەو کۆبونەوەیەدا کۆدەنگی لەسەر کەمکردنەوەی بەرهەم دروست دەبێ یان چاوەڕێی کۆبونەوەی داهاتوو لەمانگی شوباتی ساڵی ئایندەدا دەکەن.

سەقامگیرکردنی نرخی نەوت:
وڵاتانی ڕێکخراوی ئۆپێک کەسەرچاوەی بودجەی وڵاتەکانیان نەوتە هەوڵدەدەن نرخی نەوت سەقامگیربێت، وە سەقامگیریش بەهۆی دانانی ستراتیژیەتی ڕێکوپێکەوە دەستەبەردەکرێت.
(تامر غەزبان) وەزیری نەوتی عێراقی لەو بارەیەوە دەڵێ، ئۆپێک پێویستە ستراتیژیەتێکی مامناوەند- درێژخایەن دابنێ تاوەکو سەقامگیری بۆ نرخی نەوت پەیدابکات و هەروەها بۆ ئەوەی کەمترین زیان بەبازاڕی نەوت بگات کە بەهۆی جیۆپۆلیتکەوە ڕوودەدەن.
هەر لەسەر ئەو پرسە، (خالید ئەلفالح) وەزیری نەوتی عەرەبستان ئاماژەی بەوەداوە بەرهەمی نەوت لەبازاڕی جیهانیدا پێویستی بەڕێکخستن هەیە، پێویستە هەموو وڵاتان ئامادەیان تێدابێ و بێنەپێش و هاوئاهەنگی لەکەمبونەوەی بەرهەمدا بکەن.
(ئەلفالح) لەو باوەڕەدایە کە بازاڕی نەوت نەوتێکی زۆری تێدایە بەڵام هۆشداریشداوە لەوەی کە هەموو ئەندامانی ڕێکخراوەکە و هەروەها دەرەوەی ڕێکخراوەکە پێویستە هاودەنگبن و پێکەوە لەسەر کەمکردنەوەی بەرهەم بگەنە ڕێکەوتن و پابەندیشبن پێوەی.
شیاوی باسکردنە، عەرەبستان و ڕووسیا هەوڵدەدەن نرخی بەرمیلێک نەوت لەسەرووی (٦٠ دۆلار) ەوە بێت، بۆ ئەوەش هەوڵەکانیان لەو چوارچێوەیەدا چڕدەکەنەوە.
دابەزینی نرخی نەوت هۆکاری زۆری لەپشتەوەن بەڵام دیارترینیان زۆری نەوتە لەبازاڕدا. بازاری جیهانی لاوازییەکی پێوەدیارە کەوایکردوە خواست لەسەر نەوت کەمتربێ، هەروەها ئەمەریکایش نەوتێکی زۆر هەناردەی بازاردەکات، کە لەماوەی تەنها ساڵێکدا کێڵگەکانی شەیڵ زیادکردنی بەرچاویان بەخۆوە بینیوە لە (٢ ملیۆن) بەرمیل لەڕۆژێکدا بەرهەمیان زیادکردوە بۆ نزیکەی (١١،٥ ملیۆن) بەرمیل لەڕۆژێکدا. هەروەها (بارکلی بانک)یش ئاماژەی بەوەداوە کە بەتەنها بەرهەمی نەوتی تەکساس لەمانگی ئەیلولدا گەیشتۆتە نزیکەی (٤،٦٩ ملیۆن بەرمیل) لەڕۆژێکدا، بەبەراوورد بەبەرهەمی نەوتی عێراق کە تەنها(٤،٦٦ ملیۆن) بەرمیل بوە.
ڕێکخراوی ئۆپێک دەیەوێ هاوسەنگیەک لەبازاڕدا هەبێ، ئەوان لەماوەی ڕابردوو سیاسەتی کەمکردنەوەی بڕی هەناردەی نەوتیان پەیڕەودەکرد و تاڕادەییەکیش ئەو ستراتیژیەتە سەرکەوتوو بوە لەبەرزکردنەوەی نرخی نەوتدا.
چاودێران دەڵێن کۆبونەوەی ئەو جارەی ئۆپێک گۆڕانکاری لەبازاڕی نەوتدا دروستدەکات، کە نیشانەکانی دەرکەوتون و لەڕۆژی سێشەممەدا بەهۆی ئەو کۆبونەوەیەی ئۆپێک نرخی نەوت بەڕێژەی زیاتر لە (٢%) بەرزبۆتەوە. وە چەند سەرچاوەیەکیش ئاماژەیان بەوەداوە کە لەو حەفتەیەدا ڕێکەوتن لەسەر کەمکردنەوەی بەرهەم دەکرێ و، عەرەبستان و ڕووسیا پێشتر ڕێکەوتون تەنها هەندێک ئیشکردن لەسەر قۆناغی کۆتایی و وردەکارییەکانی ڕێکەوتنەکە ماون کە بریتین لە میکانیزمی ئیشکردنی ڕێکەوتنەکە و بڕی کەمکردنەوەی بەرهەم.

 

خالید ئه‌حمه‌د - هەولێر

دوا ژمارە

  • رۆژنامه‌كان
    ک یەکەم 10 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ک یەکەم 09 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ک یەکەم 06 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ک یەکەم 05 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ک یەکەم 04 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ک یەکەم 03 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ک یەکەم 02 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 29 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 28 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 27 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 26 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 25 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 22 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 21 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 19 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 18 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 15 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 14 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 13 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 12 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 11 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 08 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 07 2018
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
© 2017 Hawler