ئاب 05, 2020

فەنزوێلا و توركیا گرێبەستی ئابووری نێوانیان خستە بواری جێبەجێكردنەوە

لە ٢٠١٨ توركیا و فەنزوێلا رێككەوتنێكیان ئیمزا كرد تا پەرە بە پەیوەندی ئابووری نێوان ئەو ٢ وڵاتە بدرێت، لە مانگی ٨ی ئەمساڵیش گرێبەستەكە بە كردار دەچێتە بواری جێبەجێكردنەوە و ئیدی پەیوەندی توركیا و فەنزوێلا دەچێتە قۆناغێكی تر.

ژۆرگی ئاریازە وەزیری دەرەوەی فەنزوێلا، لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا باسی لە گرنگی ئەو رێككەوتنە ئابوورییەی فەنزوێلا و توركیا كرد و ئاماژەی دا كە هەردوو وڵات كاری باشیان كردووە تا ئەو پڕۆژانە جێبەجێ بكرێت كە پێشتر قسەی لەسەر كراوە.
ئەو گوتی: ”هەردوو وڵات لە ڕووی ئابوورییەوە هەنگاوی باشمان ناوە. ئەو رێككەوتنە ناوی نانرێت ئابووری و بازرگانی سەربەخۆی نێوان ٢ وڵات، بەڵام بە هۆی ئەوەی ئەو ٢ وڵاتە هیچ دژایەتییەكی یەكتری ناكەن، بۆیە لەڕووی ئابوورییەوە یەكتری تەواو دەكەن و بەرهەمەكانیان بۆ یەكتری دەنێرن“.
ئەو سوپاسی رەجەب تەییب ئەردۆغانی كرد، كە رۆڵێكی باشی هەبووە تا ئەو ٢ وڵاتە گرێبەستی ئابووری لە نێوانیاندا ئیمزا بكەن و بچێتە بواری جێبەجێ كردن.
بە گوێرەی رێككەوتنەكە هیچ بەرهەمێكی توركیا لە فەنزوێلا باجی لێوەرناگیرێت و بە پێچەوانەشەوە بەرهەمی فەنزوێلا لە توركیا باجی نایەتە سەر.
ئاژانسی ئەنادۆڵ بڵاوی كردووەتەوە، ئامانجی ئەو ٢ وڵاتە بۆ ئەوەیە تا ٢٠٢٣ رێژەی ئاڵوگۆری بازرگانی نێوان توركیا و فەنزوێلا بگاتە یەك ملیار دۆلاری ئەمریكی، كە ئێستا ساڵانە ٤٠٠ ملیۆن دۆلارە.
ئەمریكا سزای ئابووری بەسەر فەنزوێلادا سەپاندووە و بە هیچ شێوەیەك نابێت هیچ وڵاتێك بازرگانی ئاڵتوون لەگەڵ فەنزوێلادا بكات، چونكە ئەو وڵاتە دەوڵەمەندە بە ئاڵتوون، بەڵام توركیا گوێی بە ئەمریكا نەداوە و گرێبەستەكەی خستە بواری جێبەجێ كردنەوە.
ئاژانسی (BBC)_ی توركی بڵاوی كردووەتەوە، تەنیا لە ساڵی ٢٠١٩ توركیا بە بڕی ٩٠٠ ملیۆن دۆلار ئاڵتوونی لە فەنزوێلا كڕیوە و لە بەرامبەردا توركیا شیر و خواردەمەنی پێویستی بۆ فەنزوێلا ناردووە، بەڵام ئاڵوگۆڕەكە بە نهێنی بووە.
یەكێك لە مادەكانی ئەو رێككەوتنەی توركیا و فەنزوێلا كڕینی ئاڵتوونی فەنزوێلایە لە لایەن توركیاوە، بەڵام لە بری ئەوەی پارە بداتە فەنزوێلا، خواردنی پێویستی بۆ دەنێرێت كە فەنزوێلا زۆر پێویستی پێییەتی.
بە گوێرەی بۆچونی بەشێكی لە چاودێرانی سیاسی، بە هۆی نزیكبوونەوەی توركیا لە فەنزوێلا، پەیوەندی نێوان ئەمریكا و توركیا گرژی تێدەكەوێت و دوور نییە ئەمریكا سزا بەسەر توركیا بسەپێنێت.

كارزان گلی - هه‌ولێر

© 2017 Hawler