کانونی یەکەم 12, 2018

ئەڵمانیا و تورکیا پەیوەندییەکانیان چاکدەکەنەوە

لەماوەی ڕابردوودا تورکیا پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئەوروپادا خراپببوو، بەشیکی ئەو تێكچونەش بەهۆی ڕێکارە توندەکانی دوای کودەتاکەی تورکیاوەبوون.

هاوپەیمانەکانی (ناتۆ) لەدوای هەوڵی کودەتاکەی (٢٠١٦) ی تورکیا، پەیوەندییەکانیان لێکترازا، وڵاتانی ئەوروپا بەتایبەتی ئەڵمان و فەرەنسا سەرکۆنەی تورکیایان دەکرد لەگرتنەبەری ڕێکارە توندەکانی لەگەڵ هاوڵاتیان و، پێچەوانە کارکردن لەگەڵ بەهاکانیمافی مرۆڤ لەتورکیادا.
لەئێستادا جوڵە دیبلۆماسیەکان ئاماژە بۆ ئەوە درێژدەکەن کە پەیوەندییەکان لەنێوان تورکیا و ئەڵمان و، هەروەها تورکیا و فەرەنسا بەرەو قۆناغێکی تازە هەنگاودەنێن، لەساردی و تێكچونەوە بۆ گەرمبونەوە و بەرەو باشی هەنگاونان.
بەگوێرەی ڕاپۆرتێکی (ڕۆیتەرز) وێڕای ئاستەنگەکان و مشتومڕە سیاسیەکانی ڕابردوو، بەڵام وەزیرانی دەرەوەی ئەڵمان و تورکیا بەڵنیانداوە بەسەر ئاستەنگەکاندا سەرکەون و ناڕەحەتیەکان و ئاڵۆزییەکانی نێوانیان کە لەڕابردوودا ڕوویاندابوو بەرەو دۆخی ئاسایی بوونەوە و باشتربونیان ببەنەوە.
(سیگمار گابرێل) وەزیری دەرەوەی ئەڵمان، لەکاتی کۆبونەوەی لەگەڵ (مەولود چاوشئۆغلۆ) دا ئاماژەی بەوەدا، پەیوەندییەکانی ئەڵمان و تورکیا مێژوویی و دووروبەردرێژن، وە ڕۆڵی کرێکارە تورکیاییەکانی لەبیناکردنەوەی وڵاتی ئەڵمان لەدوای جەنگی دووەمی جیهاندا بەرزنرخاند، کۆمەڵگای تورکیایی لە ئەڵمان کە نزیکەی(سێ ملیۆن) کەسن، بە کۆمەڵگایەکی چالاک و بە‌هێزی لەو وڵاتەدا هەژمارکردن.
(گابرێل) لەسەر کۆبونەوەکەش گوتی، ئێمە هەردوکمان هەموو هەوڵیک دەدەین تاوەکو بەسەر ئاستەنگەکاندا سەرکەوین کەلەپەیوەندییەکانی تورکیا و ئەڵماندا ڕوویاندابوو، وە لەداهاتوودا خاڵی دیکەی هاوبەش دەدۆزینەوە تاوەکو زیاتر پێکەوەمان گرێبدا.
لەماوەی ڕابردوودا، بەشێک لەگرژییەکانی نێوان تورکیا و ئەڵمان بەهۆی کودەتاکەوە دروستببوون کاتێ لەدوای کودەتاکەی تورکیا، سیاسیەکانی وڵاتی ئەڵمان لەئاستی باڵادا بەردەوام ڕەخنەیان لەتورکیا دەگرت لەسەر ڕێکارە توندەکانی تورکیا و، باری نائاسایی و گرتن و لەسەر کارلادانی کارمەندانی گشتی.
تورکیا لەدوای (تەمموزی ٢٠١٦) ەوە بەهۆی ئەوەی لەکودەتاوە گلاون، نزیکەی (٥٠ هەزار) کەسی دەستگیرکردوە و هێشتا بەشێکیان دادگایی نەکراون و، وە نزیکەی (١٥٠ هەزار) کارمەندی لەتوێژی مامۆستایان و، کارمەندانی وەزارەتی دادوەری و، سەربازی یەکەکانی سوپای لەسەر کارەکانیان ڕاگرتوە و بەشێکیشیانی لاداوە، ئەوەش نیگەرانی وڵاتانی ئەوروپای لێدروستبوو بەتایبەتی بەرپرسانی ئەڵمان ڕەخنەی توندیان لەتورکیا گرت و ئەو هەنگاوانەی تورکیایان بەدژە دیموکراسی و پێچەوانەی یاساکانی مافی مرۆڤ لەقەڵەمدەدا، تورکیاش بۆ ئەو گرتنەبەری ڕێكارانەی بەردەوام ئەوەی دووپاتدەکردەوە کە ئەو هەنگاوانە لەبەر پاراستنی ئاسایشی وڵاتەکەی پێویستین، وە داوایشی لە ئەڵمان دەکرد دەستێوەردان لەکاروباری تورکیادا نەکات و، ئەو پەنابەرانەشی ڕادەستکاتەوە کە لە کودەتاکەوە گلاون و لەوڵاتی ئەڵمانن.
لەدوای گرژییەکانی ڕابردوو، ئێستا ئاماژە بۆ باشتربونەوەی پەیوەندییەکانیان بەدیدەکرێ، شارەزاییانی سیاسی و ئابوری لەو باوەڕەدان تورکیا و ئەڵمان دوو هاوبەشی گرنگی بازرگانین کە دەتوانن لەهەماهەنگیەکان و پەیوەندییە ئاساییەکاندا ڕەوتی ئابوری وڵاتەکانیان بەرەو پێشەوە بەرن، هاوکات لەڕووی هەماهەنگی لەڕێکەوتنی پەنابەرانیشەوە باشتر دەتوانن هاریکاری یەکتری بکەن و دۆخی ئاسایشیش پەرەپێبدەن.
شیاوی باسکردنە، ڕۆژی شەممەی ڕابردوو (چاوشئۆغلۆ) و (گابرێل) وەزیرانی دەرەوەی تورکیا و ئەڵمان کۆبونەوە بۆ ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان تورکیا و ئەڵمان، هەردوولا دیدی هاوبەشیان خستەڕوو کە دەتوانن لەئایندەدا بەسەر ناڕەحەتیەکانی ڕابردوودا هەنگاوەکانیان بەرەو باشبون و سەرکەوتن بهاوێژن.
ئەگەرچی ئەو کۆبونەوەیە تایبەت بوو بەلێکنزیکبونەوە و چارەسەرکردنی گرژییەکانی نێوان هەردوولایان، هاوکات لەسەر ئاستی ناوچەکەشدا ئاماژەیان بەپەرەپێدانی پەیوەندییەکانیاندا، لەو بارەیەوە (چاوشئۆغلۆ) گوتی، تورکیا و ئەڵمان تێڕوانینی هاوبەشیان هەیە لەسەر کێشەکانی وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و، وە هەروەها هەماهەنگی دەکەن لە پرسەکانی مرۆیی و بواری پەنابەران.
ئەڵمان گەورەترین هاوبەشی بازرگانی تورکیایە، لەماوەی ڕابردوودا بەهۆی خراپبونی پەیوەندییەکان ئاستی هەناردەکردن لە ئەڵمانەوە بۆ تورکیا بەڕێژەی (٥،٩%) دابەزیبوو، چاوەڕێدەکرێ لەگەڵ باشبونەوەی پەیوەندییەکانیان گوڕی ئابوری و بازرگانیش گەشەکردنەوە بەخۆیەوە ببینێت.

دوا ژمارە

  • رۆژنامه‌كان
    ک یەکەم 11 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ک یەکەم 10 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ک یەکەم 09 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ک یەکەم 06 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ک یەکەم 05 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ک یەکەم 04 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ک یەکەم 03 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ک یەکەم 02 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 29 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 28 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 27 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 26 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 25 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 22 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 21 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 19 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 18 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 15 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 14 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 13 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 12 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 11 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 08 2018
  • رۆژنامه‌كان
    ت دووەم 07 2018
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
© 2017 Hawler