تەمموز 18, 2019

ئایە توركیا دەچێتە ناو هەڵبژاردنی پێشوەختە؟

دوای ئەو شكستە گەورەیەی ئەكەپە لە هەڵبژاردنی شارەوانییەكانی ئیستەنبۆڵ دووچاری بوەوە، بەوەی ئەكرەم ئیمامئۆغلو توانی بە جیاوازی سەرووی ٨٠٠ هەزار دەنگ بە پێش كاندیدی ئەكەپە بیناڵی یڵدرم بكەوێت، پرسی هەڵبژاردنی پێشوەختە لە توركیا هاتوەتەوە بەرباس.

جەهەپە كە براوەی هەڵبژاردنی شارەوانییەكانە لە توركیا، پێی باش نییە توركیا بچێتە ناو هەڵبژاردنی پێشوەختەوە، چونكە لەمساڵدا گەلی توركیا ٢ جار چوونەتە سەر سندوقی دەنگدان و مانووبونیان پێوە دیارە، بۆیە بە فەرمی داوای هەڵبژاردنی پێشوەختەیان نەكردوە.
لە لایەكی تریشەوە، جەهەپە دەیەوێت بۆ هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی توركیا كە ٢٠٢٣ ئەنجام دەدرێت، ئەكرەم ئیمامئۆغلو بكاتە ركابەری رەجەب تەییب ئەردۆغان، بۆیە لە ئێستاوە ئامادەی دەكەن و بۆ ئامادەكردنی ئەو كەسایەتییەش، پێویستیان بە ٣ تا ٤ ساڵ هەیە.
بەڵام پارتی باش كە ئەو پارتە هاوپەیمانی جەهەپەیە، بە فەرمی لە لایەن وتەبێژەی پارتەكەیانەوە، دەڵێن ئەگەر توركیا بچێتە ناو هەڵبژاردنی پێشوەختەوە، ئەوان ئامادەن و پێشوازی لێ دەكەن.
٢ ئەگەری بەهێز بۆ هەڵبژاردنی پێشوەختە لە توركیا
یەكەم: ئەگەر بێت و هاوپەیمانی نێوان ئەكەپە و مەهەپە لەناو پەرلەمانی توركیا هەڵبوەشێتەوە، ئەوكات توركیا دەچێتە ناو هەڵبژاردنی پێشوەختەوە. چونكە ئەكەپە بە تەنیا زۆرینە نییە لە پەرلەمانی توركیا و بە كورسییەكانی مەهەپە كەهاوپەیمانییەتی بوونەتە زۆرینە، زۆرجاری تریش باسمان كردوە، ئەگەر ئەكەپە زۆرینە لە دەست بدات، دەسەڵاتەكانی سەرۆك كۆمار سنووردار دەكرێت و ئەردۆغانیش قبوڵی نییە دەسەڵاتەكانی سنووردار بن.
دووەم: ئەگەر بێت و عەلی باباجان و ئەحمەد داودئۆغلو پارتە تازەكەی خۆیان رابگەیەنن، كە میدیاكانی توركیا ئاماژەیان داوە، باباجان ٤٠ بۆ ٤٥ ئەندام پەرلەمانی ئەكەپەی لەگەڵە و ئەحمەد داودئۆغلوش ٣٠ بۆ ٣٥ ئەندام پەرلەمانی لەگەڵە، كۆی گشتی كورسییەكان دەكاتە ٨٠ ئەندام پەرلەمان، لێرەدا ئەكەپە ژمارەی كورسییەكانی بۆ ٢١٤ كورسی كەم دەبێتەوە و بە دەنگی مەهەپەش هەر زۆرینە لە دەست دەدەن. بۆیە لەو ئەگەرەدا توركیا دەچێتە ناو هەڵبژاردنیپێشوەختەوە.
بە گوێرەی زانیارییەكان، هەر ٢ كەسایەتی لە پایزی ئەمساڵدا پارتە تازەكەی خۆیان رادەگەیەنن و چەندین كەسایەتی گرنگیشیان لەگەڵدایە.
هەدەپە لەوروەوە چی دەلێت؟
سەرۆكی فراكسیۆنی هەدەپە لەناو پەرلەمانی توركیا، بۆچوونی پارتەكەی لەبارەی هەڵبژاردنی پێشوەختە لە توركیا ئاشكرا دەكات و، دەڵێت هەدەپە لەگەڵ هەڵبژاردنی پێشوەختە نییە، بەڵام دەبێت پارتی دەسەڵات بزانێت كە لە ئیستەنبۆڵ كورد وانەیەكی باشی پێیدا.
ساروحان ئۆلوچ سەرۆكی فراكسیۆنی هەدەپە لەناو پەرلەمانی توركیا، لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا هەموو ئەو دەنگۆیانەی رەتكردەوە كە هەدەپە و جەهەپە بە نهێنی لەبارەی هەڵبژاردنی شارەوانییەكانی ئیستەنبۆڵەوە رێككەوتنیان كردبێت و گوتی: ”ئەكرەم ئیمامئۆغلو لە دیبەیتەكەیدا لەگەڵ بیناڵی یڵدرم، قسەیەكی زۆر جوانی كرد كاتێك گوتی ئاشتی لە گەرەكەوە دەست پێ دەكات، بۆیە ئێمەش دەمانەوێت لەوێوە ئاشتی بەرپا بێت و هەر لەوروانگەیەشەوە پشتگیریمان لە ئەكرەم ئیمامئۆغلو كرد كە ئاشتی بهێنێتە كایەوە“.
ئۆلوچ ئاماژەی دا، كە سیستەمی كۆماری لە توركیا وڵاتی دووچاری قەیرانی زۆر كردوەتەوە، بۆیە دەسەڵات لە ئیستەنبۆڵ دووچاری ئەو شكستە بوەوە.
گوتیشی: ”ئێمە وەكو هەدەپە چاوەڕوانی ئەوە نین توركیا بچێتە ناو هەڵبژاردنی پێشوەختەوە، بەڵام دەبێت دەسەڵات بزانێت خەڵك بۆچی بەو شێوەیە وەڵامی دایەوە؟ هەدەپەش توانی وانەیەكی باش بداتە دەسەڵات، دەبێت ئەمانە باش بخوێنێتەوە“.

 

كارزان گلی ـ هه‌ولێر

© 2017 Hawler