کانونی یەکەم 13, 2019

ئەکەپە دووچاری شکستێکی گەورە بوو

بردنەوەی ئەكرەم ئیمامئۆغلو لە هەڵبژاردنی شارەوانییەكانی ئیستەنبۆڵ، گورزێكی گەورە بوو بۆ رەجەب تەییب ئەردۆغان، چونكە ئەو بۆ خۆی گوتویەتی ئەوەی ئیستەنبۆڵ بدۆڕێت واتە هەموو توركیای دۆڕاندوە. میدیاكانی ئەمریكاش باسیان لەو شكستەی ئەكەپە كردوە لە هەڵبژاردنی شارەوانییەكانی ئیستەنبۆڵ و دەڵێن لە كاری سیاسی خۆیدا، ئەردۆغان دووچاری گەورەترین شكست بوەتەوە.

رۆژنامەی (وێل ستریت ژۆرنال) ئاماژەی داوە، كە ئەنجامی هەڵبژاردن هەموو كشەكانی توركیای بۆ ئەردۆغان خستە روو و نیشاندا.
رۆژنامەی (نییۆڕك تایمز) لە راپۆرتێكدا باس لە شكستی ئەردۆغان دەكات و دەنووسێت: ”دووبارەكردنەوەی هەڵبژاردن لە ئیستەنبۆڵ، ئازارێكی تری بۆ ئەرۆدغان زیاد كرد. حاكمییەتی ئەرۆدغان بۆ ماوەی ٢٥ ساڵ لە ئیستەنبۆڵ كۆتایی پێ هات و دەركەوت كە پارتی دەسەڵات بەرەو لاوازی دەچێت“.
رۆژنامەی ناوبراو باس لەو كار و پڕۆژە گەورانە دەكات، كە لە سەردەمی ئەكەپەدا بۆ ئیستەنبۆڵ كراوە، بەڵام بە هۆی ئەوەی لە ماوەی ساڵانی رابردوودا رێژەی بێكاری لە توركیا زیادی كردوە و، قەیرانی ئابووریش تۆختر بوەتەوە، بۆیە دەنگدەری توركیا سزای ئەكەپە و ئەردۆغانیاندا.
هەروەها ئەكرەم ئیمامئۆغلو بە سەردەمی گەنجی ئەردۆغان دەچوێنێت، كاتێك ئەرۆدغانیش هاتە سەر دەسەڵات گەنج بو و توانی سەركەوتنی گەورە بە دەست بهێنێت، بۆیە دەنگدەریش پێیوایە ئیمامئۆغلو فریادەڕسە و پاكە و دەستیشی لە گەندەڵیدا نییە.
رۆژنامەی (وێل ستریت ژۆرنال)ی ئەمریكی باس لە شكستێكی دیكەی ئەرۆدغان دەكات لە ساڵی ٢٠٢٣ و ئاماژە دەدات، كە ئەم شكستەی ئەرۆدغان لە هەڵبژاردنی شارەوانییەكانی ئیستەنبۆڵ كاریگەری لەسەر دەنگی ئەكەپە دەبێت لە هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی ٢٠٢٣.
میدیاكانی بەریتانیاش گرنگییەكی زۆریان بە هەڵبژاردنی شارەوانییەكانی ئیستەنبۆڵدا و، پێیانوایە دەنگدجەری ئیستەنبۆڵ ئەرۆدغانیان دووچاری شكستێكی گەورە كردەوە.
رۆژنامەی (گاردیان) ئاماژەی داوە، كە ئەكرەم ئیمامئۆغلو توانی شكست بە ئەكەپە بهێنێت و دەسەڵاتەكانی كەم بكاتەوە، هەروەها پروپاگندەی جەهەپەش گرنگ بوو لەم هەڵبژاردنەدا و هاووڵاتیان بە دڵیان بوە.
گاردیان دەنووسێت: ”ئەم هەڵبژاردنە كودەتایەكی گەورە بوو بەسەر رەجەب تەییب ئەردۆغاندا. هەروەها ئەرۆدغان بە شێوەیەك دووچاری شكست بوەوە، كە پێشتر لە هیچ تاقیكەدنەوەیەكدا بەم شێوەیە نەدۆڕاوە. كاتێك بیناڵی یڵدرمیش بە پەلەیی ئەنجامەكەی قبوڵ بوو، خۆی لەو شەرمەزارییە رزگار كرد، بەڵام دەرگای كردوە بۆ ئەندامەكانی تری پارت تا دەنگی ناڕزایی دەرببڕن“.
هەمان رۆژنامە پەیامنێرەكەی لە چەند گەڕەكێكی ئیستەنبۆڵ بوە، هاووڵاتیان زۆر دڵخۆش بوونە بەو ئەنجامە و گوتویانە، ئیدی لەمەودوا ئومێدمان هەیە ئازادی و دیموكراتی لە ئیستەنبۆڵ بەرەو پێش دەچێت.
رۆژنامەی (تایمز) لە راپۆرتێكدا ئاشكرای دەكات، كە دوای ٢٥ ساڵ ئەرۆدغان ئیستەنبۆڵی لە دەستدا، ئەمەش دەریدەخات كە لەرووی سیاسییەوە ئەردۆغان بەرەو لاوازی چوە.
رۆژنامەی ناوبراو دەنووسێت: ”ئەرۆدغان رێگەی كردەوە بۆ ئەندامانی پارتەكەی تا بێ ئارام بن و ئیدی بێنە قسەكردن لەبارەی پارتەكەیانەوە“.
لە ناوەخۆی توركیاش بە هەمان شێوە زۆربەی میدیاكان دانیان بەوەدا ناوە كە ئەكەپە دووچاری شكستێكی گەورە بوەوە، چونكە لە ماوەی ٢ مانگدا ٢ جار هەڵبژاردنی ئیستەنبۆڵیان دۆڕاند، ئەمەش بۆ لایەنی دەروونی ئەندامانی ئەكەپە خراپە و كاریگەری لەسەر هەڵبژاردنەكانی تریش دەبێت.
ئەكرەم ئیمامئۆغلو لە هەڵبژاردنی ٣١_٣_٢٠١٩، بە جیاوازی ١٣ هەزار و ٧٠٠ دەنگ توانی لە بیناڵی یڵدرم بباتەوە، بەڵام ئەكەپە هەڵبژاردنی دووبارە كردەوە و گوتی ساختەكاری كراوە، بەڵام لە هەڵبژاردنی ٢٣ی حوزەیران جیاوازییەكە بۆ سەرووی ٨٠٠ هەزار بەرز بوویەوە، ئەمەش دەریدەخات، كە ئیستەنبۆڵییەكان ئەكەپەیان ناوێت.
نابێت رۆڵی هەدەپە ون بكرێت، چونكە دەنگدەری هەدەپە كە ١٢٠٠ هەزار دەنگدەر دەبێت، روویان لە سندوقی دەنگدان كرد و دەنگیان بە ئەكرەم ئیمامئۆغلودا، بۆیە پەروین بوڵدان لە پێگەی خۆی لە تویتەر نووسیبووی ”ئەنجامی هەڵبژاردنەكانی ئیستەنبۆڵ، بردنەوەی كورد و هەدەپە بوو“
هەروەها ئەكرەم ئیمامئۆغلوش لە وتارەكەیدا دوای بردنەوەی، سوپاسی دەنگدەری هەدەپەی كرد و گوتی بەڵێن بێت بە بێ جیاوازی كار بۆ هەموو پێكهاتەكان بكەم.
لە هەڵبژاردنی ٢٣ی جوزەیراندا، ئەكرەم ئیمامئۆغلو كاندیدی هاوپەیمانی (میللەت) توانی ٤ ملیۆن و ٧٤١ هەزار و ٨٦٨ دەنگ بهێنێت. هەروەها بیناڵی یڵدرم توانی ٣ ملیۆن و ٩٣٥ هەزار و ٤٥٣ دەنگ بە دەست بهێنێت.

 

كارزان گلی ـ هه‌ولێر

© 2017 Hawler